احادیث حاکم

دسته: احادیث حاکم

۹ آذر ۱۳۹۰

قال الامام علی – علیه السلام – : زَکاةُ السُّلطانِ اِغاثَةُ المَلهُوفِ.
امام علی – علیه السلام – فرمود: زکات فرمانروایی، فریادرسی گرفتاران است.
«مستدرک الوسائل، ج ۷، ص ۴۶»

قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – : إسمعوا و أطیعوا لمن ولاه الله الأمر، فإنه نظام الإسلام.
پیامبر اکرم – صلی الله علیه و آله – فرمودند: از حاکمان الهی اطاعت کنید و گوش بفرمان باشید زیرا اطاعت از رهبری مایه نظام (و انسجام) اسلام است.
«امالی مفید، ج ۱, ص ۱۴, ح ۲»

قال الامام علی – علیه السلام – : و مکان القیم بالامر مکان النظام من الخرز یجمعه و یضمه فإذا انقطع النظام تفرق الخرز و ذهب ثم لم یجتمع بحذافیره أبدا.
امام علی – علیه السلام – فرمودند: جایگاه رهبر و سرپرست در اجتماع، جایگاه رشته‏ای است که دانه‏ها را بهم پیوند داده و جمع می‏کند، و آنگاه که آن رشته بگسلد، دانه‏ها پراکنده گشته و هرگز تمام آنها جمع نخواهند شد.
«نهج البلاغه، خطبه ۱۴۶»

قال رسول الله – صلی الله علیه و آله – : مَنْ وَلی مِنْ اُمورِ الْمُسْلِمینَ شَیْئا فَحَسُنَتْ سیرَتُهُ رُزِقَ الْهَیْبَةَ فی قُلوبِهِمْ … وَ اِذا عَدَلَ فیهِمْ مُدَّ فی عُمُرِهِ.
پیامبر اکرم – صلی الله علیه و آله – : هر کس اداره بخشی از امور مسلمانان را بر عهده بگیرد و رفتارش خوب باشد، در دل های آنان هیبت می یابد … و اگر در میان آنان به عدالت رفتار کند، عمرش افزون می گردد.
«ذیل تاریخ بغداد، ج ۲، ص ۱۳۶، ح ۴۱۹»

امام على علیه‏السلام :
العَدلُ قِوامُ الرَّعِیَّةِ وجَمالُ‏الوُلاةِ .
عدالت، برپادارنده مردم و زیور حکمرانان است.
غرر الحکم : ۱۹۵۴ منتخب میزان الحکمة : ۳۶۰

الامام علی علیه السلام
مِن کِتابهِ لِلأشتَرِ لَمّا وَلاّهُ مِصرَ: وَلْیَکُنْ أبعَدَ رَعِیَّتِکَ مِنکَ ، وأشنَأهُم عِندَکَ ، أطلَبُهُم لِمَعایِبِ النّاسِ ؛ فإنَّ فی النّاسِ عُیوبا ،الوالی أحَقُّ مَن سَتَرَها ، فلا تَکشِفَنَّ عَمّاغابَ عَنکَ مِنها .
امام على علیه‏السلام – در فرمان استاندارى مصر به مالک اشتر- فرمودند: باید دورترین افراد ملت از تو و دشمن‏ترین آنها نزد تو ، عیبجوترین آنها از مردم باشد ؛ زیرا مردم (خواه ناخواه) عیبهایى دارند و زمامدار سزاوارترین کس به پوشاندن آنهاست . بنابراین ، درباره آن دسته از عیبهاى مردم که بر تو پوشیده‏است ، پى‏جویى و کنجکاوى مکن .
نهج البلاغة : الکتاب ۵۳ منتخب میزان الحکمة : ۴۲۰

پیامبر خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم :
مَن مَدَحَ سُلطانا جائرا وتَخَفَّفَ وتَضَعضَعَ لَهُ طَمَعا فیهِ کانَ قَرینَهُ إلَى النّارِ .
هر کس حکمران ستمگرى را مـدح گـوید و از سرِ چشمداشت به او ، خود را در برابرش خفیف و خوار گرداند ، همسفر او به سوى آتش باشد .
أمالی الصدوق : ۳۴۷ / ۱

پیامبر خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم :
النَّظَرُ إلَى العالِمِ عِبادَةٌ ،والنَّظَرُ إلَى الإمامِ المُقسِطِ عِبادَةٌ ، وَالنَّظَرُ إلَى الوالِدَینِ بِرَأفَةٍ وَرحمَةٍ عِبادَةٌ ، وَالنَّظَرُ إلى أخٍ تَوَدُّهُ فی اللّه عز و جل عِبادَةٌ .
نگریستن به دانشمند عبادت است ، نگریستن به پیشواى دادگر عبادت است ، نگاهِ دلسوزانه و مهرآمیز به پدر و مادر عبادت است و نگریستن به برادرى که براى خداوند عز و جل دوستش دارى عبادت است .
أمالی الطوسیّ : ۴۵۴ / ۱۰۱۵ منتخب میزان الحکمة : ۳۵۴

امام على علیه‏السلام :
إنَّ فی سلطانِ اللّه عِصمَةً لأِمرِکُم، فَأعطُوهُ طاعَتَکُم غَیرَ مُلَوَّمَةٍ (مُتَلَوِّمِینَ) ولا مُستَکرَهٍ بها، واللّه لَتَفعَلُنَّ أو لَیَنقُلَنَّ اللّه‏ عَنکُم سلطانَ الإسلامِ، ثُمَّ لا یَنقُلُهُ إلَیکُم أبدا حتّى یَأرِزَ الأمرُ إلى غَیرِکُم؛
همانا سلطان خدا (حکومت و رهبرى دین حقّ) مایه نگهدارى و سامان یافتن کار شماست؛ پس بی درنگ و با میل و اختیار او را اطاعت کنید. سوگند به خدا که یا این کار را مى‏کنید یا خداوند سلطان اسلام (حکومت حقّه اسلامى) را از شما مى‏گیرد و دیگر هرگز آن را به شما منتقل نمى‏کند، تا به دست دیگرى سپرده شود .
نهج البلاغة : الخطبة ۱۶۹ منتخب میزان الحکمة : ۲۷۸

پیامبر خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم :
قـالَ اللّه‏ عز و جل : إذا عَـصانی مِن خَلقی مَن یَعرِفُنی سَلَّطتُ علَیهِ مِن خَلقی مَن لا یَعرِفُنی؛
خداوند عز و جل فرمود: هرگاه از خلق من کسى که مرا مى‏شناسد نافرمانیم کند، از میان خلق خود کسى را که مرا نمى‏شناسد بر او مسلّط گردانم .
الفقیه : ۴ / ۴۰۴ / ۵۸۷۱ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۶

امام على علیه‏السلام :
شَرُّ الوُلاةِ مَن یَخافُهُ البَریءُ ؛
بدترین حکمرانان ، کسى است که بیگناه از او بترسد .
غرر الحکم : ۵۶۸۷ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۶

امام على علیه‏السلام :
سَبُعٌ أکُولٌ حَطُومٌ خَیرٌ مِن والٍ‏ظَلُومٍ غَشُوم ؛
جانور درنده پُرخور بى‏رحم، بهتر از حکمران ستمگر دژخیم است .
غرر الحکم : ۵۶۲۶ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۶

امام على علیه‏السلام :
لاَبُدّ لِلنَّاسِ مِنْ أمِیرٍ بَرٍّ أوْ فَاجِرٍ ، یَعْمَلُ فِی إمْرَتِهِ المُؤْمِنُ وَیَسْتَمْتِعُ فِیهَا الکَافِرُ ، وَیُبَلِّغُ اللّه‏ُ فِیهَا الأجَلَ ، ویُجْمَعُ بِهِ الفَیْءُ ، وَیُقَاتَلُ بهِ‏العَدُوُّ ، وَتَأمَنُ بِهِ السُّبُلُ ، وَیُؤْخَذُ بِهِ لِلضّعِیفِ مِنَ‏القَوِیِّ ، حَتّى یَسْتَرِیحَ بَرٌّ وَیُسْتَراحَ مِنْ فَاجِرٍ ؛
مــردم را ناچار فرمانروایى باید ؛ نیکوکار یا تبهکار ؛ زیرا در حکومت او فرد با ایمان کار خویش (اطاعت خدا) مى‏کند و کافر بهره خویش مى‏برد و خداوند با وجود حکومت هرکس را به اجل مقدّر مى‏رساند و به وسیله او مالیاتها جمع‏آورى مى‏شود و با دشمن جنگیده مى‏شود و راهها ایمن مى‏گردد و حقّ ناتوان از زورمند ستانده مى‏شود و نیکوکار آسایش مى‏بیند و از تبهکار در امان مى‏مانند .
بحار الأنوار : ۷۵ / ۳۵۸/ ۷۲ منتخب میزان الحکمة : ۲۶

رسول الله صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم
لِعَبدِ الرَّحمنِ بنِ سَمُرَةَ: یا عبدَالرَّحمنِ بنَ سَمُرَةَ ، لاتَسألِ الإمارَةَ ؛ فإنَّکَ إذا اُعطِیتَها عَن مَسألَةٍ وُکِلتَ فیها إلى نَفسِکَ ، وإنْ اُعطِیتَها عَن غَیرِ مَسألَةٍ اُعِنتَ علَیها .
پیامبر خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم – به عبدالرحمن بن سمره – فرمودند:
اى عبدالرحمن‏بن سمره ، داوطلب امارت مشو ؛ زیرا اگر با تقاضاى تو این منصب به تو سپرده شود در اداره آن به خودت واگذار مى‏شوى و اگر بدون تقاضاى تو به تو واگذار شود ، در اداره آن یارى مى‏شوى .
سنن أبی داود : ۲۹۲۹ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۸

امام صادق علیه‏السلام :
ثَلاثَةٌ تَجِبُ على السُّلطانِ لِلخاصَّةِ والعامَّةِ: مُکافأةُ الُمحسِنِ بالإحسانِ لِیَزدادُوا رَغبَةً فیهِ ، وتَغَمُّدُ ذُنوبِ المُسیءِ لِیَتُوبَ ویَرجِعَ عَن غَیِّهِ (عَتبهِ) ، وتَألُّفُهُم جَمیعا بالإحسانِ والإنصافِ ؛
سـه چیز اسـت کـه بـر زمامدار واجب است درباره خواص و عوام رعایت کند : پاداش نیکوکار را به نیکى دادن تا بر رغبت مردم به کارهاى نیک افزوده شود ، پوشاندن گناهان بدکار تا توبه کند و از گمراهى و انحراف خود برگردد و ایجاد الفت میان همه آنان از طریق احسان و رعایت انصاف و داد .
تحف العقول : ۳۱۹ منتخب میزان الحکمة : ۶۱۸

امام على علیه‏السلام :
حَقٌّ على الإمامِ أنْ یَحْکُمَ بما أنْزَلَ اللّه‏ُ وأنْ یُؤدّیَ الأمانةَ ، فإذا فَعَلَ فَحَقٌّ على النّاسِ أنْ یَسْمَعوا لَهُ وأنْ یُطیعوا وأنْ یُجیبوا إذا دُعوا .
امام وظیفه دارد بر اساس کتاب خدا حکومت کند و امانت را ادا نماید . چون چنین کند مردم وظیفه دارند سخنش بشنوند ، فرمانش ببرند و هرگاه آنان را فرا خواند ، اجابت کنند .
کنز العمّال : ۱۴۳۱۳ منتخب میزان الحکمة : ۳۲

الامام علی علیه السلام
فِی کِتابِه إلَى ابنِ عبّاسٍ: أمّا بَعْدُ ، فَلاَ یَکُنْ حَظُّکَ فِی وِلاَیتِکَ مَالاً تَسْتَفِیدُهُ ، وَلاَ غَیْظا تَشْتَفِیهِ ، وَلکنْ إمَاتَهُ بَاطِلٍ وإحْیَاءُ حَقٍّ .
امام على علیه‏السلام
– در نامه خود به ابن عباس- : امّا بعد ؛ مبادا بهره تو از حکومتت به دست آوردن مالى یا فرو نشاندن خشمى باشد . بلکه باید بهره‏ات میراندن باطل باشد و زنده‏کردن حقّ .
بحار الأنوار : ۴۰ / ۲۳۸ / ۱۰ منتخب میزان الحکمة : ۲۶

امام صادق علیه‏السلام :
مَـن تَـوَلّى أمرا مِن‏اُمورِ النّاسِ فَـعَدَلَ وفَتَحَ بابَهُ ورَفَعَ شَرَّهُ ونَظَرَ فی اُمورِ النّاسِ ، کانَ حَقّا علَى اللّه عز و جل أن یُؤمِنَ رَوعَتَهُ یَومَ القِیامَةِ ویُدخِلَهُ الجَنَّةَ ؛
هر کس زمام امرى از امور مردم را به‏دست گیرد و عدالت پیشه کند و درِ خانه خود را به روى مردم بگشاید و شرّ نرساند و به امور مردم رسیدگى کند ، بر خداوند عز و جل است که در روز قیامت او را از ترس و هراس ایمن گرداند و به بهشتش بَرَد .
بحار الأنوار : ۷۵ / ۳۴۰ / ۱۸

امام‏على علیه‏السلام :
أحسَنُ المُلوکِ حالاً مَن حَسُنَ عَیشُ النّاسِ فی عَیشِهِ ، وعَمَّ رعِیَّتَهُ بعَدلِهِ ؛
نکوحال‏ترین شاهان، کسى است که مردم در روزگار او به نیکى زندگى کنند و عدالتش را در میان رعیّت خود بگستراند .
غرر الحکم : ۳۲۶۱ منتخب میزان الحکمة : ۵۱۴

امام صادق علیه‏السلام :
أفضَلُ المُلوکِ مَن‏اُعطِیَ ثلاثَ خِصالٍ : الرّأفةَ ، والجُودَ ، والعَدلَ ؛
برترین شهریاران کسى است که سه خصلت داشته باشد : مهربانى ، بخشندگى و دادگرى .
تحف العقول : ۳۱۹ منتخب میزان الحکمة : ۵۱۴

امام على علیه‏السلام :
خَیرُ المُلوکِ مَن أماتَ الجَورَ وأحیا العَدلَ ؛
بهترین پادشاهان ، آن است که بیداد را بمیراند و دادگرى را زنده سازد .
غرر الحکم : ۵۰۰۵ منتخب میزان الحکمة : ۵۱۴

امام على علیه‏السلام :
أجَلُّ المُلوکِ مَن مَلَکَ نفسَهُ وبَسَطَ العَدلَ ؛
ارجمندترین شهریاران کـسى اسـت که بـر نفس خود شهریارى کند و عدالت را بگستراند .
غرر الحکم : ۳۲۰۶ منتخب میزان الحکمة : ۵۱۴

پیامبر خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم :
إنَّ مِن تَعظیمِ جَلالِ‏اللّه عز و جل کَرامَةَ ذی الشَّیبهِ ، وحامِلِ القُرآنِ ، والإمامِ العادِلِ ؛
احترام نـهادن بـه ریـش سـفید و قـرآن دان و پیشواى دادگر، بزرگداشت جلال و شکوه خداوند عز و جل است .
کنزالعمّال : ۲۵۵۰۷ منتخب میزان الحکمة : ۳۸۴

امام على علیه‏السلام :
أفضَلُ عِبادِ اللّه عِندَ اللّه إمامٌ عادِلٌ ، هُدِیَ وهَدَى ، فَأقامَ سُنَّةً مَعلومَةً ، وأماتَ بِدعَةً مَجهولَةً ؛
برترین بندگان خدا نزد خداوند، پیشواى دادگرى است که رهیافته باشد و رهنما . پس ، سنّتى شناخته شده را بر پا دارد و بدعتى ناشناخته را بمیراند .
نهج البلاغة : الخطبة ۱۶۴ منتخب میزان الحکمة : ۴۴۸

امام على علیه‏السلام :
السُّلطانُ وَزَعَهُ اللّه فی أرضِهِ؛
فرمانروایان، پاسداران احکام خدا در زمـین اویند .
نهج البلاغة : الحکمة ۳۳۲ منتخب میزان الحکمة : ۲۷۸

پیامبر خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم :
السُّلطانُ العادِلُ المُتَواضِعُ ظِلُّ اللّه ورُمحُهُ فی الأرضِ ؛
سلطانِ دادگرِ فروتن، سایه خدا و نیزه او در زمین است .
کنزالعمّال : ۱۴۵۸۹ منتخب میزان الحکمة : ۲۷۸

امام على علیه‏السلام :
العُلَماءُ حُکّامٌ عَلَى‏النّاسِ؛
عالمان ، فرمانرواى بر مردمند.
غرر الحکم : ۵۰۷ منتخب میزان الحکمة : ۴۰۲

پیامبر خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم :
ثَلاثَةٌ لا یَستَخِفُّ بِحَقِّهِم إلاّ مُنافِقٌ بَیِّنُ النِّفاقِ : ذو الشَّیبهِ فی الإسلامِ ، والإمامُ المُقسِطُ ، ومُعَلِّمُ الخَیرِ؛
سه کس‏اند که جز منافقى که نفاقش آشکار است درحقّ آنان بى‏حرمتى نکند : ریش سفید اسلام ، پیشواى دادگر و آموزگار خوبیها.
کنزالعمّال : ۴۳۸۱۱ منتخب میزان الحکمة : ۴۰۰

امام صادق علیه‏السلام :
یُـهلِکُ اللّه‏ سِـتّا بِسِتٍّ : الاُمَراءَ بـالجَورِ ، والعَربَ بالعَصَبیَّةِ ، والدَّهاقِینَ بالکِبرِ ، والتُّجّارَ بالخِیانَةِ ، وأهلَ الرُّستاقِ بالجَهلِ ، والفُقَهاءَ بالحَسَدِ ؛
خداوند شش گروه را به سبب شش خصلت نابود مى‏کند : فرمانروایان را به سبب ستمگرى ، عرب‏ها را به سبب تعصّب ، ملاّکان را به سبب کبر ، بازرگانان را به سبب خیانت ، روستاییان را به سبب نادانى و فقیهان را به سبب حسادت .
بحار الأنوار : ۷۸ / ۲۰۷ / ۶۷

امام على (علیه‏السلام) فرمودند:
مَنْ نَصَبَ نَفْسَهُ لِلنّاسِ اِماما فَلیَبْدَأ بِتَعْلیمِ نَفْسِهِ قَبْلَ تَعْلیمِ غَیْرِهِ وَلْیَکُنْ تَاْدیبُهُ بِسیرَتِهِ قَبْلَ تَأْدیبِهِ بِلِسانِهِ وَ مُعَلِّمُ نَفْسِهِ وَ مُؤَدِّبُها اَحَقُّ بِالاِْجْلالِ مِنْ مُعَلِّمِ النّاسِ ومُؤَدِّبِهِمْ؛
کسى که خود را پیشواى مردم قرار داده، باید پیش از آموزش دیگران، خود را آموزش دهد و پیش از آن‏که دیگران را با زبان، ادب بیاموزد، باکردارش ادب آموزد و البته آموزش دهنده و ادب‏آموز خود بیش از آموزگار و ادب‏آموز مردم، شایسته تجلیل است.
غرر الحکم، ح ۷۰۱۶

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
مَن عَمِلَ بِالحَقِّ مالَ إلَیهِ الخَلقُ ؛
هر که به حق عمل کند ، مردم به او روى مى‏آورند .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث۸۶۴۶

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
فَضِیلَةُ السُّلطانِ عِمارَةُ البُلدانِ ؛
فضیلت مندى حاکم ، مایه آبادى شهرهاست .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث۶۵۶۲

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
اَلجُنُودُ عِزُّ الدِّینِ وَ حُصُونُ الوُلاةِ ؛
لشکریان، مایه عزّت دین و دژهاى حاکمان‏اند .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث۱۹۵۳

امام علی(علیه السلام) فرمودند:
آلَةُ الرِّئاسَةِ سِعَةُ الصَّدرِ ؛
سعه‏صدر، ابزار ریاست است .
غرر الحکم و درر الکلم، حدیث۱۲۵۶

امام على علیه‏السلام:
فیما کَتَبَهُ للأشتَرِ حینَ وَلاّهُ مِصرَ: واعْلَمْ مَع ذلکَ أنّ فی کثیرٍ مِنهُم التُجّار وذَوِی الصَناعاتِ ضِیقا فاحِشا ، وشُحّا قَبیحا ، واحْتِکارا للمَنافِعِ ، وتَحَکُّما فی البِیاعاتِ ، وذلکَ بابُ مَضَرَّةٍ للعامَّةِ ، وعَیْبٌ على الوُلاةِ ، فامْنَعْ مِن الاحْتِکارِ ؛ فإنَّ رسولَ اللّه صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم مَنعَ مِنهُ؛
– در فرمان زمامدارى مصر به مالک اشتر- : با این همه ، بدان که بسیارى از آنان – تجّار و صاحبان صنعت – در داد و ستد بیش از اندازه سختگیرند و بخل ورزى ناپسندى دارند و به منظور سود بیشتر کالا را احتکار مى‏کنند و به دلخواه نرخ گران مى‏بندند و این کار براى توده مردم زیانبار و براى حکمرانان عیب و ننگ است . بنابراین ، از احتکار جلوگیرى کن ؛ زیرا که رسول خدا صلى‏ الله ‏علیه و ‏آله و سلّم از آن منع فرموده است .
ادامه مطلب »

درباره‌ی این وبلاگ

این پایگاه توسط تبیان گیلان برای واحد مبلغین طراحی و راه اندازی شده است. تمام حقوق آن متعلق به مرکز تحقیقات اینترنتی تبیان گیلان و اداره کل تبلیغات اسلامی استان گیلان است..

تصاویر

دسته‌ها

بایگانی