آخرین مطالب

 
No Image
خوش آمديد!
واکاوی حقیقت امیال :حضرت آیت‌الله مصباح‌یزدی پيوند ثابت

بسم‌الله‌الرّحمن‌الرّحیم

آن چه پیش‌رو دارید گزیده‌ای از سخنان حضرت آیت‌الله مصباح‌یزدی (دامت‌برکاته) در دفتر مقام معظم رهبری است که در تاریخ ۱۵/۹/۹۱ ایراد فرموده‌اند. باشد تا این رهنمودها بر بصیرت ما بیافزاید و چراغ فروزان راه هدایت و سعادت ما قرار گیرد.
واکاوی حقیقت امیال
اشاره‌ای به گذشته
گفتیم: در فرهنگ اسلامی عامل اصلی سعادت انسان در دنیا و آخرت، ایمان و در برابر، عامل سقوط او کفر است. از این رو باید در پی تقویت ایمان بود. با تحلیل عقلی مشخص می‌شود که ایمان دو رکن دارد، یکی علم و دیگری اراده. درباره علم چند جلسه صحبت کردیم. گرچه هنوز بحث‌هایی درباره علم می‌توان مطرح کرد، اما به نظر می‌رسد مناسبت‌تر این است که قدری درباره امیال و بعد درباره تعامل این دو و تأثیرشان در تقویت ایمان بحث کنیم.
شناخت‌های فطری و اکتسابی
برخی از شناخت‌ها و همچنین برخی از تمایلات انسان فطری است. بدین معنا که خلقت انسان به گونه‌ای است که برخی از معارف و همچنین برخی تمایلات را داراست. اما به نظر می‌رسد باید مفهوم فطرت، هم در ارتباط با علم و هم در ارتباط با میل توضیح داده شود تا هم فطری بودن آن‌ها روشن گردد و هم نقشی که ما می‌توانیم در مقابل این خواست‌ها و میل‌ها ایفا کنیم. برای بحث درباره تمایلات و خواست‌ها می‌توان از مباحثی درباره شناخت‌های انسان کمک گرفت. شناخت‌های حصولی ما، به خصوص شناخت‌های آگاهانه ما، معمولا از حس شروع می‌شود؛ چشم ما چیزی را می‌بیند، بدن ما چیزی را لمس می‌کند، گوش ما چیزی را می‌شنود و … و این امر مبدأ شناختی برای ما می‌گردد. اما ما چه چیزهایی را می‌توانیم حس کنیم؟ شاید برخی گمان کنند ما می‌توانیم هر چه را که در عالم هست – دست‌کم همه اشیاء مادی‌- را با یکی از حواس خود درک کنیم! اما با استفاده از تجارت علمی روشن می‌شود که واقعیت این گونه نیست. وجود اشیای فراوانی در همین عالم ماده ثابت می‌شود که هیچ یک از حواس ما قابلیت درک آن‌ها را ندارند. به علاوه در میان اشیایی که قابلیت دیده شدن، شنیده شدن و … را دارند حواس ما در محدوده خاصی می‌تواند آن‌ها را درک کند؛ چشم ما همه نورها را نمی‌بیند و گوش ما همه صداها را نمی‌شنود. بنابراین هم تعداد حواس ما که کانال‌هایی برای درک حسی هستند محدود است ، هم به وسیله هر یک از آن‌ها در شرایطی محدود می‌توانیم چیزهایی را درک کنیم. اما این محدودیت ناشی از چیست؟ در پاسخ باید گفت: خدای متعال آفرینش ما را این گونه قرار داده است، و فطرت هم به معنای کیفیت و نوع آفرینش است. خدای متعال حواس ما را فطرتاً محدود آفریده است.

نظرات[۰] | دسته: معرفت شناسی | نويسنده: admin | ادامه مطلب...

 
جایگاه مفاهیم در معرفت قلبی به خداوند:حضرت آیت‌الله مصباح‌یزدی پيوند ثابت

بسم‌الله‌الرّحمن‌الرّحیم
آن چه پیش‌رو دارید گزیده‌ای از سخنان حضرت آیت‌الله مصباح‌یزدی (دامت‌برکاته) در دفتر مقام معظم رهبری است که در تاریخ ۰۸/۰۹/۹۱ ایراد فرموده‌اند. باشد تا این رهنمودها بر بصیرت ما بیافزاید و چراغ فروزان راه هدایت و سعادت ما قرار گیرد.
جایگاه مفاهیم در معرفت قلبی به خداوند
نگاهی به گذشته
بحث را از این‌جا شروع کردیم که انسان‌ها در این عالم دو مسیر مختلف را در پیش رو دارند که به دو نتیجه کاملا متضاد منتهی می‌شود؛ یکی به سعادت ابدی و دیگری به شقاوت ابدی. عنوان کلی مسیر حق، ایمان و عنوان کلی مسیر باطل کفر است. مسیر ایمان در واقع مسیر تقویت رابطه با خدا و مسیر کفر مسیر دور شدن از خداست. مسیر حق را می‌توان به درختی تشبیه کرد که ریشه‌ای ثابت در دل انسان پیدا کرده، رشد می‌کند. گو این‌که شاخه‌های متعددی پیدا می‌کند اما همه شاخه‌ها رو به بالا و جهت‌گیری‌‌اش به سوی خداست. با استفاده از مفاهیم دینی از این درخت با نام «شجره طوبى» یاد می‌کنیم. در مقابل، شجره‌ای است که آن هم ریشه در دل انسان دارد، اما با سیری نزولی در منجلاب‌ها فرو می‌رود و نهایتا به اسفل‌سافلین می‌رسد که در آن‌جا «شجره زقوم» است با «طعام ‌اثیم». بنابراین انسان باید در اندیشه تقویت ایمان خویش باشد و با شناخت آسیب‌ها از آن‌ها پرهیز کند تا به آن سرنوشت شوم مبتلا نشود. از این جهت ایمان را مورد تحلیل قرار داده، تأکید کردیم که ایمان دو رکن مهم دارد؛ یکی از مقوله شناخت، و دیگری از مقوله اراده. بنابراین برای تقویت ایمان باید این دو رکن را تقویت کنیم. رکن اصلی ایمان شناخت خدا و شناخت رابطه انسان با خدا است. حاصل بحث ما در باره شناخت خدا این بود که شناخت خدا دست‌کم دو قسم است؛ یکی شناخت ذهنی و دیگری شناخت قلبی، و از روایات شریفه استفاده کردیم که شناخت شهودی قلبی، نوری است که تنها با افاضه الهی حاصل می‌گردد و ما تنها می‌توانیم زمینه آن را فراهم کنیم. مسأله‌ای که در این باره باقی ماند این است که آیا بین این دو شناخت رابطه‌ای وجود دارد یا نه؟

نظرات[۰] | دسته: معرفت شناسی | نويسنده: admin | ادامه مطلب...

 

No Image
No Image No Image No Image
 
 
 

بایگانی شمسی

تقویم شمسی

مهر ۱۳۹۴
د س چ پ ج ش ی
« شهریور   آبان »
 12345
۶۷۸۹۱۰۱۱۱۲
۱۳۱۴۱۵۱۶۱۷۱۸۱۹
۲۰۲۱۲۲۲۳۲۴۲۵۲۶
۲۷۲۸۲۹۳۰  
No Image No Image