آخرین مطالب

 
No Image
خوش آمديد!
معجزه حضرت زهرا علیهاالسلام در منابع اهل سنت پيوند ثابت

معجزه حضرت زهرا علیهاالسلام در منابع اهل سنت
حضرت زهرا سلام الله علیها در تاریخ صدر اسلام از جایگاه ویژه و بسیار مهمی برخوردار بوده اند. اعترافات بسیار بزرگان دین اعم از اهل سنت و شیعه، گواه این موضوع است.
فرآوری: محمد باعزم- بخش سیره و تاریخ معصومین تبیان

حضرت زهرا سلام الله علیها در تاریخ صدر اسلام از جایگاه ویژه و بسیار مهمی برخوردار بوده اند. اعترافات بسیار بزرگان دین اعم از اهل سنت و شیعه، گواه این موضوع است. در طول تاریخ برخی کوشیده اند تا با مخدوش ساختن این چهره مهم تاریخ اسلام، از جایگاه ویژه ایشان بکاهند. اما روایات و بیان معجزات ایشان در منابع فریقین همواره گویای حقیقت بوده است.
چرخیدن آسیاب حضرت زهرا علیه السلام
ابن حجر عسقلانی چنین نقل می کند:
قال أحمد بن الفضل بن خزیمه حدثنا محمد بن الأزهر الکاتب حدثنی سوید الحدیثی حدثنا محمد بن عمر بن مهجع عن الشعبی عن میمونه بعثنی النبی صلى الله علیه وسلم بقَمح إلى فاطمه لتطحنه ثم ردنی إلیها فوجدتها قائمه والرحى تدور فأخبرت النبی صلى الله علیه وسلم فقال إن الله علم ضعف أمته فأوحى إلى الرحى أن تدور فدارت
میمونه همسر پیامبر اکرم صلّى اللّه علیه و آله و سلّم گوید: رسول خدا مقدارى گندم به من داد و مرا نزد حضرت فاطمه علیها السّلام فرستاد تا آن را آرد کند و بعد [براى گرفتن آرد] مرا سوى حضرتش فرستاد. دیدم حضرت ایستاده وآسیاب به خودى خود مى چرخد، قضیّه را به پیامبر اکرم گفتم، فرمود: چون خداوند ضعف کنیزش [فاطمه] را مى دانست به آسیاب دستور داد که بچرخد و او به دستور خداوند مى چرخید.(۱)
لازم به ذکر است که این روایت در منابع شیعه با معارف بسیار بالا با چند طریق نقل شده است که با این روایت قابل مقایسه نیست. در اینجا به عنوان نمونه یکی از نقلهای این روایت را از منابع شیعه امامیه نقل می کنیم :
عن محمد بن علی بن الحسین بن علی ( علیهم السلام ) ، قال : بعث رسول الله (صلى الله علیه وآله) سلمان ( رضی الله عنه ) إلى منزل فاطمه لحاجه . قال سلمان : فوقفت بالباب وقفه حتى سلمت ، فسمعت فاطمه تقرأ القرآن من جوا ، والرحى تدور من برا ، ما عندها أنیس . قال : فعدت إلى رسول الله ( صلى الله علیه وآله ) فقلت : یا رسول الله ، رأیت أمرا عظیما ! فقال : هیه یا سلمان ، تکلم بما رأیت وسمعت . قال : وقفت بباب ابنتک یا رسول الله ، وسلمت ، فسمعت فاطمه تقرأ القرآن من جوا ، والرحى تدور من برا ما عندها أنیس ! قال : فتبسم رسول الله ( صلى الله علیه وآله ) وقال : یا سلمان ، إن ابنتی فاطمه ملأ الله قلبها وجوارحها إیمانا إلى مشاشها، فتفرغت لطاعه الله ( عز وجل ) فبعث الله ملکا اسمه ( روفائیل ) – وفی روایه أخرى : ( رحمه ) – فأدار لها الرحى فکفاها الله ( عز وجل ) مؤنه الدنیا مع مؤنه الآخره.
حضرت زهرا سلام الله علیها در تاریخ صدر اسلام از جایگاه ویژه و بسیار مهمی برخوردار بوده اند. اعترافات بسیار بزرگان دین اعم از اهل سنت و شیعه، گواه این موضوع است. در طول تاریخ برخی کوشیده اند تا با مخدوش ساختن این چهره مهم تاریخ اسلام، از جایگاه ویژه ایشان بکاهند. اما روایات و بیان معجزات ایشان در منابع فریقین همواره گویای حقیقت بوده است.
امام باقر علیه السلام فرمودند : رسول خدا (صلى الله علیه وآله) سلمان را ( که خداوند از او راضی باشد) برای حاجتی به منزل [حضرت] فاطمه (سلام الله علیها) فرستاد. سلمان می گوید : جلوی درب مقداری ایستادم تا اینکه سلام کردم ، در این هنگام شنیدیم که [حضرت] فاطمه (سلام الله علیها) در میان خانه قرآن می خواند و سنگ آسیاب بیرون از خانه خودش می چرخد ، هیچ انیس و همراهی هم نزد حضرت زهرا سلام الله علیها نبود [که سنگ آسیاب را بچرخاند].
سلمان می گوید : به محضر رسول الله ( صلى الله علیه وآله ) بازگشتم و عرضه داشتم : ای پیامبر خدا واقعه بزرگی را دیدم ! حضرت فرمودند : منتظرم بگو آنچه را دیدی و شنیدی. سلمان گفت : جلوی درب خانه دختر شما ایستادم و سلام کردم ، در این هنگام شنیدیم که [حضرت] فاطمه (سلام الله علیها) در میان خانه قرآن می خواند و سنگ آسیاب بیرون از خانه خودش می چرخد ، هیچ انیس و همراهی هم نزد حضرت زهرا سلام الله علیها نبود [که سنگ آسیاب را بچرخاند]. سلمان می گوید : در این هنگان رسول خدا صلی الله علیه و آله لبخند زدند و فرمودند : ای سلمان خداوند قلب و جوارح و تمام وجود دخترم فاطمه را مملو از ایمان نموده ، دخترم خواست خلوت کند تا به اطاعت خداوند بپردازد ، خداوند ملکی را به نام روفائیل (و در روایت دیگری ملکی به نام رحمت) را مامور نمود که برای دخترم سنگ آسیاب بچرخاند. بنابراین خداوند مؤنه دنیا و آخرت فاطمه را کفایت نمود.(۲)
علاقه مندان می توانند برای مطالعه سندهای متعدد این روایت در منابع شیعه، به آدرس‌های زیر مراجعه کنند :
مناقب آل أبی طالب – ابن شهر آشوب – ج ۳، ص ۱۱۷ ؛ شرح الأخبار – القاضی النعمان المغربی – ج ۳ ص ۶۱٫
________________________________________
پی نوشت ها:
(۱).أحمد بن علی بن حجر أبو الفضل العسقلانی الشافعی الوفاه: ۸۵۲ ، لسان المیزان، ج ۵ ، ص ۶۴ ، دار النشر : مؤسسه الأعلمی للمطبوعات – بیروت – ۱۴۰۶ – ۱۹۸۶ ، الطبعه : الثالثه ، تحقیق : دائره المعرف النظامیه ، الهند.
(۲).محمد بن جریر الطبری ( الشیعی ) ، دلائل الامامه ، ص ۱۳۹ ، چاپ اول، ناشر : مرکز الطباعه والنشر فی مؤسسه البعثه ، سال چاپ : ۱۴۱۳ه .ق.

نظرات[۰] | دسته: حضرت فاطمه (س) | نويسنده: admin | ادامه مطلب...

 
حقیقت ادراک و مراحل آن در فلسفه ملاّصدرا پيوند ثابت

محسن اراکی
حقیقت ادراک و مراحل آن در فلسفه ملاّصدرا
مبحث ادراک و معرفت از مسائل بسیار مهم فلسفی است که بخش قابل توجهی از مباحث فلسفه اسلامی….بحث ادراک و معرفت از مسائل بسیار مهم فلسفی است که بخش قابل توجهی از مباحث فلسفه اسلامی، به ویژه فلسفه ملاّصدرا را به خود اختصاص داده است. در این بررسی کوتاه، نظریه ملاّصدرا را در زمینه حقیقت ادراک و مراحل آن، به گونه‌‌ای مختصر و روشن بیان می‌‌کنیم:
به همین منظور، نخست به مقدّمه‌‌ای کوتاه پیرامون تاریخچه مبحث معرفت در فلسفه اسلامی پرداخته، سپس بحث را در سه بخش پی می‌‌گیریم:
۱٫ اشاره‌‌ای به نوآوری‌‌های ملاّصدرا در فلسفه معرفت؛
۲٫ حقیقت ادراک در فلسفه ملاّصدرا؛
۳٫ مراحل و مراتب ادراک در فلسفه ملاّصدرا.
کلید واژه‌‌ها
ادراک، معرفت، حقیقت، ادراک حسی، ادراک خیالی، ادراک عقلی، ملاصدرا، فلسفه معرفت
مقدّمه
مباحثی که در زمینه «معرفت» در فلسفه ماقبل اسلامی اعم از فلسفه یونانی، فلسفه اسکندرانی، نوافلاطونی، و غیر آن مطرح بوده و پس از ترجمه متون فلسفی به دست فلاسفه مسلمان رسیده، بسیار محدود و اندک است. والد کولپه در کتاب «Einleitung in die philosophie» که با عنوان «مقدّمه‌‌ای بر فلسفه» به فارسی ترجمه شده است، می‌‌گوید:در نظر پیشینیان علم خاصی بدین نام علم معرفت ـ وجود نداشته است. افلاطون تحقیقات درباره معرفت را در بخشی از مباحث خویش وارد کرده است که آنها را به نام «دیالکتیک» (جدل یا احتجاج) نامیده است (۵/۳و۱) و همین نوع تحقیقات ارسطو در متافیزیک این فیلسوف مشاهده می‌‌شود. (۱، ۵/۴) ولی خط فاصل روشنی میان آنچه مربوط به معرفت است و آنچه به منطق یا متافیزیک خالص ارتباط دارد، یافت نمی‌‌شود. مهمترین مسائل معرفت که در فلسفه قدما دیده می‌‌شود، مسائلی است که در اطراف صدق و صحت کلی معرفت دور می‌‌زند و شاید کمتر بتوان در آثار آنان نشانه‌‌ای از آن بخش مسائل معرفت مشاهده کرد که در عصر جدید حالت وضوح و صراحت پیدا کرده است. از این قبیل است مسئله علاقه میان دو عامل ذاتی(Subjective) و موضوعی (Objective) در معرفت و نقشی که موضوع درک شده و ذات درک‌‌کننده در عمل ادراک یا معرفت دارند، و مسئله تحدید حدود و معرفت بشری، و تعریف ماهیت و حقیقت تجریه خالص.۱
مسائلی چون نحوه پیدایش معرفت، میزان صحّت معرفت، تجرّد نفس و دسته‌‌بندی قوای آن به مدرکه یا ذهن و غیر آن، دسته‌‌بندی‌‌های معلومات ذهنی به جزئی و کلی، و کلی به بدیهی و نظری، عمده‌‌ترین مسائل فلسفی معرفت است که همراه با ابهام و اجمال بسیاری در دوره ماقبل اسلامی مطرح بوده و به دست فلاسفه اسلامی رسیده است.
فلاسفه اسلامی دوره پیش از ملاّصدرا (۱۰۵۰ـ۹۷۹ق./۱۶۴۰ـ۱۵۷۱م.) تحقیق و کاوش در مسائل فوق را ادامه دادند و علاوه بر تبیین بسیاری از ابهامات به جامانده و حل بسیاری از مشکلات حل ناشده، مطالب جدید فراوانی بر مباحث معرفت افزودند.
از گام‌‌های نخستین و بسیار مهمی که در فلسفه اسلامی در زمینه مباحث معرفت برداشته شد، ابتکار ابونصر محمدبن محمد بن طرخان فارابی (۳۳۹ـ۲۵۹ق./ ۹۵۰ـ۸۷۲م.) در تقسیم معرفت به معرفت تصوری و معرفت تصدیقی بود. این تقسیم که برای نخستین بار به دست این فیلسوف مسلمان صورت گرفت، منشأ تحولی بزرگ در فلسفه معرفت و نیز در منطق گردید.۲
یکی دیگر از مسائل مهم معرفت‌‌شناسی فلسفی، که برای نخستین بار در فلسفه اسلامی مطرح شد، مسئله وجود ذهنی بود. برای نخستین بار فخرالدین محمدبن عمر رازی (۶۰۶ـ۵۴۳ ق).۳ در کتاب المباحث المشرقیه، فصلی تحت عنوان «فی اثبات الوجود الذهنی» گشود.۴ این بحث به وسیله خواجه نصیرالدین طوسی (۶۷۲ـ۵۹۷ق./ ۱۲۷۴ـ۱۲۰۱م.) گسترش یافت و به تعریف جدیدی از علم و ادراک انجامید.
در دوره پیش از نصیرالدین طوسی معمولا در تعریف حقیقت علم و ادراک می‌‌گفتند: «هوالصوره الحاصله من الشی‌‌ء لدی العقل.» این تعریف از دوره ماقبل اسلامی به ارث رسیده بود و فارابی و بوعلی سینا و دیگر فلاسفه نخستین دوره اسلامی نیز کمابیش همین تعریف را به کار می‌‌بردند، ولی از زمان نصیرالدین طوسی به بعد، علم و ادراک به «وجود حقیقت و ماهیت شی‌‌ء معلوم نزد عالم» تعریف شد و بدین‌‌سان، علم و ادراک معنای دیگری پیدا کرد و به عنوان نوعی از وجود شی‌‌ء معلوم نزد عالم شناخته شد.۵

نظرات[۰] | دسته: فلسفه | نويسنده: admin | ادامه مطلب...

 

No Image
No Image No Image No Image
 
 
 

بایگانی شمسی

تقویم شمسی

مرداد ۱۳۹۵
د س چ پ ج ش ی
« خرداد   آبان »
 123
۴۵۶۷۸۹۱۰
۱۱۱۲۱۳۱۴۱۵۱۶۱۷
۱۸۱۹۲۰۲۱۲۲۲۳۲۴
۲۵۲۶۲۷۲۸۲۹۳۰۳۱
No Image No Image