حضرت آیت الله مکارم شیرازى (مدظله العالى)

دسته: مهمترين پرسش هاى فقهى مورد ابتلاء در ماه مبارك رمضان به همراه پاسخ هاى آن

۱۰ مرداد ۱۳۸۹

حضرت آیت الله مکارم شیرازى (مدظله العالى)
نماز مسافر
مبطلات روزه
احکام روزه قضا و کفّاره
احکام رؤیت هلال
کثیرالسّفر
کسانى که شغل آنها در سفر است
وطن
مسائل دیگر نماز مسافر
متفرقه
مسائل متفرقه روزه
فطریه
مبطلات روزه
قضا و کفاره روزه
کسانی که نباید روزه بگیرند
احکام سفر و مسافر
رویت هلال
——————————————————————————–

نماز مسافر
سؤال ۲۰۸ ـ آیا تهران یا مانند آن از بلاد کبیره است؟

ج : حکم بلاد کبیره و غیر کبیره یکسان است مگر در جاهایى که هر محلّه از آن عرفاً یک شهر مستقل محسوب شود.

سؤال ۲۰۹ ـ مبدأ و منتهاى سفر در مسافت نماز قصر کجا محسوب مى شود؟

ج : معیار فاصله بین دو شهر یعنى آخرین خانه مبدأ حرکت و اوّلین خانه مقصد مى باشد.

سؤال ۲۱۰ ـ آیا خروج زن از وطن الزاماً به تبعیّت از شوهر اعراض محسوب مى شود یا بستگى به قصد و نیّت او دارد؟

ج : بستگى به قصد و نیّت خود زن دارد چنانچه امیدوار باشد که شوهر را بازگرداند اعراض نیست و اگر امیدى ندارد اعراض قهرى حاصل است.

سؤال ۲۱۱ ـ مقصود از بلاد کبیره چیست؟ در ایران چند شهر کبیره داریم و در بلاد کبیره مسافت را از آخر شهر باید حساب کرد یا آخر محلّه؟

ج : همان گونه که در بالا آمد تفاوتى میان شهرهاى بزرگ و کوچک نیست وبلاد کبیره و صغیره در احکام مسافر یکسان است مگر این که شهرى به قدرى بزرگ شود که هر محلّه از آن یک شهر مستقل محسوب شود مثل شمیران و شهر رى که در عین اتصال به تهران شهرهاى مستقلّى محسوب مى شوند ولى محلاّت مختلف تهران جزء تهران محسوب مى شوند و در مواردى که هر محلّه اى شهر مستقلى است اگر بین آنها فاصله نماز قصر باشدنماز شکسته مى باشد و در غیر این صورت تمام است و معیار در مسافت، آخرین خانه هاى شهر است.

ج ۲۱۲ ـ حکم نماز کسى که مدّت طولانى در شهرى مانده است چیست؟
سوال : در صورتى که مدّتى طولانى در آن محل بماند در حکم وطن او خواهد بود.

سؤال ۲۱۳ ـ آیا محلّ تحصیل دانشجویان در دوره هاى ۲ و ۴ ساله یا بیشتر جزء وطن محسوب مى شود؟
ج: آرى در حکم وطن است هرچند وطن نیست.

سؤال ۲۱۴ ـ کسى که دائم السفر بین دو شهر مثلا قم و کرج است ولى هر روز از کرج که وطن او نیست به دو فرسخى جهت تدریس یا کار دیگرى مى رود و برمى گردد آیا چنین شخصى در قم و کرج و اطراف آن نمازش را باید تمام بخواند ج : باید تمام بخواند.

سؤال ۲۱۵ ـ اگر محلّ کار شخصى به اندازه مسافت قصر از وطنش دور باشد و هر روز به محل کار مى رود و برمى گردد یا یک هفته در محل کار مى ماند، حکم نماز خانواده اش که همراهش هستند چیست؟
ج : هرگاه خانواده اش مرتباً با او همراه هستند نماز همه آنها تمام است.

سؤال ۲۱۶ ـ طلاّبى که قریب ۱۵ سال در قم ساکنند ولى آن را وطن قرار نداده وقصد اقامت دائم هم ندارند لکن در مورد زمان بازگشت به وطنشان مردّد هستند و نمى دانند چه زمانى برمى گردند، نماز و روزه این افراد چگونه است؟ آیا در این مسأله تفاوتى بین طلاّب ایرانى و خارجى هست؟

ج : در فرض مسأله قم نسبت به همه آنها حکم وطن را دارد.

سؤال ۲۱۷ ـ آیا اعراض قهرى براى زنى که قصد جدایى و طلاق از همسرش ندارد و همسرش هم تصریح کرده است که به وطن زوجه اش براى سکونت حتّى به صورت موقّت نمى رود، حاصل مى شود یا این که آن جا وطن او خواهد بود؟ وظیفه فرزندان چیست؟

ج : این مصداق اعراض قهرى است همچنین نسبت به اولادشان تا زمانى که با آنها زندگى مى کنند.

سؤال ۲۱۸ ـ اگر محلّ دانشگاه نسبت به روستاى دانشجو کمتر از چهار فرسخ باشد ولى مرکز دوّم دانشگاه بیشتر از مسافت شرعى است و دانشجو در ماه یکى دو بار به آن جا مى رود، حکم نماز و روزه اش چیست؟

ج : نسبت به مرکز دوّم دانشگاه، نماز و روزه اش قصر است.

سؤال ۲۱۹ ـ محلّ تحصیل دانشجویى در چهار فرسخى محلّ سکونت اوست، نماز و روزه اش را چگونه انجام دهد؟

ج : اگررفت وآمد مستمر دارد نمازش را تمام مى خواند و روزه اش را مى گیرد.

سؤال ۲۲۰ ـ این جانب طلبه اى هستم اهل سارى که برحسب موقعیّت شغلى مدّتى است که در رشت مشغول خدمت مى باشم و مدّتى که باید در این جا بمانم معلوم نیست، امّا برحسب وظیفه شغلى و نیز براى منبر باید به طور مرتّب به شهرستانهاى استان گیلان سفر کنم.و به ندرت و به طور استثنایى اتفاق مى افتد که ده روز در محل سکونتم بمانم و لذا اقامه ده روز میسر نمى باشد، وضعیت نماز و روزه ام چگونه است؟

ج: وظیفه شما اتمام نماز و روزه است و اگر ده روز اقامت کردید در اوّلین سفر شکسته مى باشد.

سؤال ۲۲۱ ـ انسانى به خیال این که مسافر است نماز را شکسته خوانده و یا به خیال این که مسافر نیست نماز را تمام و روزه گرفته است بعد از چندى متوجّه اشتباه خود شده است، نماز و روزه گذشته او چه حکمى دارد؟ج: در هر دو صورت بنابراحتیاط واجب اعاده کند.

سؤال ۲۲۲ ـ شرکتى در کوه و بیابان، محلّى را براى استراحت و زندگى کارکنان خود تعیین نموده است; کارکنانى از شهرهاى مختلف دور دست براى کار به این شرکت مى آیند به این کیفیت که ۱۴ روز در این جا مشغول کار بوده و ۱۴ روز دیگر به شهرهاى خود مراجعت مى کنند. در مدّت ۱۴ روز کارى نحوه کارشان به شرح زیر است لطفاً تکلیف نماز و روزه هر دسته را بیان فرمایید.

الف) عده اى همه روزه یا اغلب روزها از جایگاه مذکور (استراحتگاه) به فاصله کمتر از مسافت شرعى که محلّ کار آنهاست مى روند و شب برمى گردند.

ج: اگر فاصله میان محلّ استراحت و محلّ کارآنهاسه یا چهار کیلومتر باشدقصداقامه دردو محل صحیح است و نماز و روزه آنها کامل است و اگر فاصله زیاداست قصد اقامه درست نیست نماز آنها قصر است و نمى توانند روزه بگیرند.

ب) عده اى دیگر یک هفته روز به محلّ کار مى روند و شب برمى گردند و یک هفته شب به محل کار مى روند و روز برمى گردند، فاصله استراحتگاه این عدّه تا محلّ کارشان نیز کمتر از مسافت شرعى است.

ج : مانند مسأله سابق است.

ج) عدّه اى دیگر فاصله محلّ کارشان تا استراحتگاه فوق الذّکر به اندازه مسافت شرعى است اینها هم بعضى همه روزه یا اغلب روزها به محلّ کار مى روند و برحسب وضع کارى خود قبل از ظهر یا بعد از ظهر به استراحتگاه برمى گردند.

ج : اینها کثیر السّفر هستند.

د) بعضى دیگر از عدّه فوق که فاصله محلّ کارشان تا استراحتگاه به اندازه مسافت شرعى است یک هفته، روز به محل کار مى روند و شب برمى گردند و هفته اى دیگر، شب مى روند و روز به استراحتگاه برمى گردند.

ج: مانند مسأله قبل است.

هـ) عدّه اى محلّ کارشان همان استراحتگاه است ولى اتّفاقاً ممکن است به طور موقّت مسافت شرعى را بپیمایند و مجدّدا جهت ادامه کار به محلّ کار خود یعنى استراحتگاه برگردند.

ج : در صورتى که قصد ده روز اقامت در آن محل نداشته باشند نماز و روزه آنها قصر است.

و) آیا بین اشخاصى که مدّت زیادى به این کار مشغول هستند و کسانى که جدیداً مشغول این کار شده اند فرقى هست؟ ج : فرقى نیست.

سؤال ۲۲۳ ـ آیا زن در وطن، تابع شوهر است؟

ج: اگر قصد زن تبعیّت از شوهر بوده باشد، از نظر وطن تابع است.

سؤال ۲۲۴ ـ اگر محلّ تحصیل جزء وطن حساب نشود و دانشجو قصد ده روز کند آیا قبل از ده روز مى تواند بیش از دو ساعت از حدّ ترخّص بگذرد. قابل ذکر مى باشد که دانشکده بیرون از حدّ ترخّص مى باشد و خوابگاه داخل شهر است و مجبوریم هر روز ( غیر از روزهاى تعطیل) از حدّ ترخّص عبور کنیم؟

ج : محلّ تحصیل مستمر به حکم وطن مى باشد و نماز و روزه در آن کامل است و قصد ده روز لازم نیست و خارج شدن از محلّ اقامت و رفتن به مناطق نزدیک (مثلا ۳ الى ۴ کیلومتر) نیز اشکال ندارد.

سؤال ۲۲۵ ـ آیامحلّ اقامت طلاّب و دانشجویانى که دو سال و یا بیشتر در آن جا اقامت کرده و یا خواهند کرد از نظر حضرت عالى در حکم وطن حساب مى شود؟ آیا در صورتى که از آن جا به وطن اصلى خودیاجایى دیگرکه موّقتاً جهت تفریح و استراحت سفر کرده و باز به همان محلّ اقامت بر مى گردند چه حکمى دارد؟
ج : این گونه اقامتگاهها در حکم وطن محسوب مى شوند.

سؤال ۲۲۶ ـ شخصى که کثیر السّفر است اگر در یکى از سفرها، انگیزه سفرش چیز دیگرى باشد همانند معلّمى که همواره جهت تدریس مى رفته و این بار براى عیادت مریض و در غیر مسیر همیشگى خود سفر کرده است از لحاظ افطار و قصر چه وظیفه اى دارد؟

ج : حکم او مانند سایر مسافرین قصر و افطار است.

سؤال ۲۲۷ ـ در هر سال جمع کثیرى از دانشجویان غیر مشهدى وارد دانشگاه مشهد مى شوند. برخى از آنها از شهرهاى استان خراسان مى باشندکه معمولا هر هفته به وطن خود برمى گردند و فاصله محلّ تحصیل تا وطن آنها هم بیش از مسافت شرعى است و در دوران تحصیل این رفت و آمدها ادامه دارد مثلا از شنبه تا چهارشنبه را در مشهد هستند و دو روز دیگر را به وطن خود برمى گردند وظیفه شرعى این گروه از دانشجویان در ارتباط با نماز و روزه چیست؟

ج: محلّ درس خواندن طولانى در حکم وطن است بنابراین مسأله مربوط به کثیر السّفر نمى باشد، این گونه دانشجویان هم در وطن و هم در محلّ تحصیل خود نماز و روزه را تمام بجا مى آورند ولى اگر در راه سفر بین این دو محل که هفته اى یک بار انجام مى شود نماز و روزه بجا آورند شکسته است.

سؤال ۲۲۸ ـ به نظر حضرت عالى وظیفه کسى که شغل او سفر است با کسى که شغل او در سفر است فرق مى کند؟ج : فرق نمى کند.

سؤال ۲۲۹ ـ محلّ خدمت من در بندر عباس است ولى وطنم شیراز است در هنگام مرخصى نمازهایم را در هر دو شهر (شیراز و بندر عباس) چگونه بخوانم؟

ج : شما در بندر عباس و شیراز نماز را تمام و روزه هم بگیرید امّا در بین راه نماز و روزه شما شکسته است.

سؤال ۲۳۰ ـ کسى که محل سکونت او تا ملکى که دارد اندازه مشخّصى ندارد و کیلومترى بر آن مشخص نکرده است ولى به طور معمول دو ساعت راه است حکم نماز او و فرزندانش در آن ملک چیست؟

ج : اگر ممکن است تحقیق کند و اگر راهى براى تحقیق نیست و مقدار مسافت مشکوک است نماز را تمام بخواند.

سوال : مسافری که چند رکعت از نمازهای واجب خود را در مسافرت نخوانده و اکنون به موطن خود رجعت کرده است, قضا نمازها را باید شکسته بخواند یا کامل
جواب :باید شکسته بخواند.

سوال : اینجانب محل کارم کرج و محل زندگیم تهران می باشد

اولا: اگر به غیر از کار به کرج بیایم روزه و نماز من چه حکمی دارد؟ ( مثلا جهت انجام کار شخصی یا میهمانی )؛

ثانیا: در صورتیکه بنده در ماه رمضان یا ماههای دیگر سال به شهرهای دور مثل مشهد یا کربلا (غیرازمحل کار) سفرکنم روزه ونماز من چه حکمی دارد ؟( به لحاظ وضعیت کار بنده چه حکمی پیدا میکند )؛

ثالثا: اگر کسی با ظن مرجع زنده به تقلید از امام خمینی باقی بماند آیا میتواند که بعضی احکام که قبلا براساس فتوی امام به آن عمل کرده است به فتوی مرجع زنده عمل نماید

جواب ۱ و ۲- در فرض سؤال در کرج نماز و روزه کامل است هر چند برای غیر کار نیائید . ولی در مسافرت های دیگر شکسته است.

۳- در مسائلی که به فتوای ایشان عمل کرده باقی می ماند و در بقیه به فتوای مرجع زنده عمل می کند . ولی چند مسئله در مورد نماز مسافر و بلاد کبیره و شبهای مهتابی است که در آن اجازه عدول را می دهیم هر چند عمل کرده باشد.

سوال : آیا عرق جنب حرام نجس است؟

جواب نجس نیست، ولی تا زمانی که خشک نشده نماز ندارد.

سوال : آیا کسی که در هفته بعضی اوقات از وطن خود خارج می شود و در وطن خود مشغول رانندگی است.در ماه رمضان وظیفه او چیست آیا ان ایامی که در خارج وطن است

را حکم شخص روزه دار مسافر است؟در ضمن گاهی اوقات از شهر خارج میشود وبرنامه ای منظم ندارد.

جواب حکم مسافر دارد.

سوال : اینجانب تا سال ۱۳۸۰ در منزل پدری ام (درارسنجان فارس) زندگی می کردم و بعد از آن با توجه به شغلم در شیراز زندگی می کنم (فاصله ۱۲۰ کیلومتر). اما تقریبا تمام تعطیلات (پنج شنبه و جمعه و…) به آنجا می روم حکم نماز و روزه من در آنجا (منزل پدری )چگونه است.

جواب در صورتی که قصد دارید در آینده نه چندان دور برای سکونت مستمر به ارسنجان باز گردید، یا در سال ۳ الی ۴ ماه (هر چند به صورت پراکنده) در ارسنجان هستید نماز و روزه های شما در آنجا تمام است.

سوال : می خواستم بدانم که حکم نماز دانشجویانی مثل من که متولد نیشابور و دانشجوی سبزوار هستند چیست؟

من از شنبه تا ۳ شنبه کلاس دارم و معمولا چهار شنبه ها بر می گردم می خواستم بدانم نماز و روزه خود را چگونه باید بخوانم؟

جواب: نماز و روزه شما و دانشجویانی مانند شما کامل است.

مبطلات روزه
سؤال ۲۸۴ ـ آیا فرو بردن وسایل غیرخوراکى (مانند وسایل معاینات پزشکى) در دهان به هنگام روزه باعث بطلان روزه مى گردد؟

ح : موجب بطلان روزه نمى شود مگر این که آلوده به آب دهان شود و آن رابیرون آورد و سپس وارد دهان کند و رطوبت آن ابزار به قدرى باشد که در آب دهان مستهلک نشود و آن را فرو برد.

سؤال ۲۸۵ ـ فردى مبتلا به نفس تنگى شدید است و از یک نوع وسیله طبّى استفاده مى نماید که با فشار دادن سوزن آن داروى مایع به صورت پودر گاز از راه دهان به ریه ها پاشیده مى شود باعث تسکین مى گردد (این عمل چندین بار در روز تکرار مى گردد) آیا مى تواند با وجود استفاده از این وسیله روزه دار هم باشد با توجّه به این که بدون استفاده از این دستگاه روزه گرفتن مشقّتى غیرقابل تحمل دارد؟

ج : اگر به صورت گاز رقیق وارد بدن مى شود مانعى ندارد و روزه اش صحیح است و ما نمونه هاى معمول آن را دیده ایم اشکالى ندارد.

سؤال ۲۸۶ ـ آیا فرو بردن چرک گلو باعث باطل شدن روزه مى گردد؟
ج : اگر به فضاى دهان وارد نشود یا بدون اختیار فرو رود مانعى ندارد.

سؤال ۲۸۷ ـ آیا فرو بردن اخلاط سینه موجب ابطال روزه مى شود؟

ج : اگر به فضاى دهان نرسد موجب ابطال نیست.

سؤال ۲۸۸ ـ آیا در بیدار شدن جنب در شب ماه مبارک رمضان مختصر بیدارى کافى است (مثلا ساعت زنگ بزند و او مست خواب بوده فوراً زنگ ساعت را خاموش کرده و خوابیده است)؟ج: این مقدار کافى نیست.

احکام روزه قضا و کفّاره
سؤال ۲۸۹ ـ آیا شخصى که احتمال مى دهد روزه قضا دارد مى تواند روزه مستحبى بگیرد و اگر براى روزه مستحبى مانند اعتکاف نذر کند چطور؟

ج: اشکالى ندارد.

سؤال ۲۹۰ ـ آیا با اجازه فقها (دام بقائهم) و یا مأذونین از طرف آنها مى توان کفّارات غیرعمدى روزه را در حوایج عمومى فقرا (غیر از اطعام) صرف نمود؟

سوال : مصرف آن فقط اطعام است.

سؤال ۲۹۱ ـ قیمت کفاره روزه ماه رمضان که به عذرشرعى مثل مرض و غیر آن افطار شده است چقدر است؟ و آیا معیار قیمت شهرى است که در آن زندگى مى کنیم یا معیار ۷۵۰ گرم گندم یا خرما یا نان است بدون در نظر گرفتن شهرى که در آن هستیم؟

ج: ملاک قیمت شهرى است که کفّاره در آن پرداخت مى شود و مقدار آن ۷۵۰ گرم است ولى قیمت آن را مى توانید به شخص مستحق بدهید بشرط این که اطمینان داشته باشید مصرف نان مى کند.

سؤال ۲۹۲ ـ آیا مى توانم کفّاره قضاى روزه ماه رمضان را به برادرم که قصد ازدواج دارد و براى این امر به آن نیازمند است بپردازم؟ ج : احتیاط آن است که فقط مصرف نان شود.

سؤال ۲۹۳ ـ بنده الآن حدود ۲۲ سال دارم و تقریبا از ۴ سال پیش تمامى روزه هایم را گرفته ام ولى قبل از آن چند روزى از روزه هایم را به دلایلى نگرفته ام و نمى دانم که تعداد آن روزها چقدر بوده است وظیفه من چیست؟
ج: همان مقدار که یقین دارید روزه نگرفته اید قضا کنید و اگر روزه نگرفتن عمدى بوده کفّاره نیز واجب است مگر این که جاهل به مسائل روزه بوده اید.

سؤال ۲۹۴ ـ تکلیف شخصى که روزه هاى زیادى را افطار کرده است چیست؟

ج : تا آن جا که بتواند روزه هاى گذشته را قضا کند و نسبت به کفّاره آنها مطابق مسأله ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ توضیح المسائل ما عمل کند و هر چه توانایى ندارد از او ساقط است.

سؤال ۲۹۵ ـ کسى که فقط ۲۸ روز از ماه رمضان را درک بکند چون که در اوّل ماه مبارک در ایران است و آخر ماه مبارک در یک کشور عربى است که ماه شوّال یک روز زودتر دیده مى شود و لهذا ۲۸ روز را درک کرده است آیا قضاى یک روز بر او واجب است یا هیچ قضا لازم نیست؟

ج : قضاى یک روز بر او واجب نیست ولى احتیاط مستحب است.

سؤال ۲۹۶ ـ دادن کفّاره به واجب النّفقه جایز است؟

ج: احتیاط آن است که کفّاره را مطلقاً به واجب النّفقه ندهد.

سؤال ۲۹۷ ـ وظیفه خانمى که سال اوّل تکلیف روزه اش را خورده است چیست؟ و اگر باید قضا کند چگونه قضا نماید؟

ج : کفّاره ندارد خواه جاهل مقصر بوده یا قاصر ولى اگر عمداً و عالماً روزه نگرفته کفّاره دارد و در تمام صور مسأله، قضا لازم است.

سؤال ۲۹۸ ـ شخصى چند روز از ماه رمضان را عمداً افطار کرده است امّا تعداد دقیق آن را نمى داند وظیفه او چیست؟

ج : به مقدارى که یقین دارد، روزه هایى را که خورده باید هم قضا کند و هم براى هر روز کفّاره بدهد و چنانچه بار او سنگین شود و نتواند، مطابق آنچه در مسأله ۱۴۰۲ توضیح المسائل گفته ایم عمل کند.
سؤال ۲۹۹ ـ آیا افطار روزه استیجارى بعد از ظهر جایز است؟ج: مانعى ندارد.

سؤال ۳۰۰ ـ این جانب مقلد امام خمینى(رحمه الله) بوده ام و به فتواى حضرتعالى برتقلید از ایشان باقى هستم، ایشان در باب روزه مستحبى مى فرماید اگر سبب اذیّت پدر و مادر و جدّ شود جایز نیست با توجّه به این مطلب که این جانب قادر به ازدواج نمى باشم و گرفتن روزه مستحبى را تنها راه جلوگیرى از فعل حرام یافته ام و از طرفى هم پدر و مادرم راضى به گرفتن روزه مستحبى توسط من نمى گردند و نمى توانم آنان را به این امر راضى کنم آیا با وجود چنین شرایطى مى توان بدون در نظر گرفتن رضایت پدر و مادر روزه گرفت؟

ج : در فرض مسأله گرفتن روزه مستحبى براى شما جایز است ولى سعى کنید رضایت آنها را تا آن جا که مى توانید جلب کنید.

سؤال ۳۰۱ ـ چنانچه دکتر مریض را از روزه گرفتن منع کند (با توجّه به این که بعضى از دکترها نسبت به مسائل شرعى بى اطّلاع هستند) آیا نظریّه او در این مورد قابل قبول است؟ ج: اگر دکتر مورد اطمینان باشد نظریّه او قابل قبول است.

احکام رؤیت هلال
سؤال ۳۰۲ ـ اگر اوّل ماه شوّال در مشهد رؤیت شود که با افغانستان نیم الى یک ساعت تفاوت افق دارد آیا اوّل ماه در افغانستان هم ثابت مى شود؟ج : کافى نیست.

سؤال ۳۰۳ ـ در شهرى که اکثریّت با اهل سنّت است و شیعه ها در اقلیّت هستند اگر در عید قربان و عید فطر قطع به خلاف نداشته باشیم آیا مى توانیم با آنها عید بگیریم و اگر در نجف اشرف ماه را دیده باشند و بیست و نه روز روزه گرفته اند ولى در استانبول دیده نشده و سنّى ها سى روز روزه مى گیرند و یک روز بعد از نجف عید مى نمایند وظیفه ما شیعه ها چیست؟

ج : اگر موازین تقیّه وجود داشته باشد مى توانید با آنها عید کنید و اگر ماه در نجف ثابت شود براى استانبول کافى است.

سؤال ۳۰۴ ـ اگر هلال ماه رمضان در شهرى دیده شود آیا براى شهرهاى دیگرى که افق آنها یک یا دو ساعت فرق دارد اوّل ماه ثابت مى شود؟
ج: اگر شهرى که ماه در آن دیده شده نسبت به شهر مورد بحث غربى باشد ماه ثابت نمى شود و اگر شرقى باشد ثابت مى شود.

کثیرالسّفر
سؤال ۲۸۰ ـ تکلیف روزه و نماز کارمندى که محلّ کارش خارج از شهر محلّ سکونت او مى باشد، و به ناچار هر روز بیش از چهار فرسنگ راه مى پیماید چیست؟ آیا این شخص حکم دائم السّفر را دارد؟ج : حکم دائم السّفر را دارد.

سؤال ۲۸۱ ـ کسى که قارى قرآن است و دائماً جهت قرائت به شهرهاى مختلف دعوت مى شود، تکلیف نماز و روزه اش چیست؟ج : نماز و روزه او تمام است.

سؤال ۲۸۲ ـ استاد یا دانشجوى دانشگاه اهواز، شهرکى در ۴۵ کیلومترى اهواز مسکن اوست و هرروز در این مسیر براى تحصیل یا تدریس رفت و آمد مى کند.

الف) با توجّه به این که هیچ کدام از این دو مکان وطنش نیست، نمازش چه حکمى دارد؟
ج : نماز و روزه آنها در هر دو محل و در اثناى راه کامل است.

ب) در فرض بالا با توجّه به این که بین وطنش و این دو محل، یعنى شهرک محلّ سکونت و اهواز که محلّ کارش است، بیش از مسافت شرعى فاصله است، اگر آخر هر هفته براى سرکشى اقوامش به وطنش برود، در بین راه نمازش چه حکمى دارد؟ اگر ابتداى حرکتش به طرف وطن از محلّ کار (اهواز) باشد، یا محلّ سکونت (شهرک) آیا در حکم تأثیرى دارد؟
ج: نماز و روزه او در بین راه در هر حال شکسته است.
ج : در راه بازگشت از وطن، احتیاطاً جمع بخواند; ولى اگر ده روز توقّف کرده، شکسته است.

د) اگر موقع برگشت از وطن، هنوز وقت تحصیل و تدریس نباشد، (مثلاً دانشگاه دو یا سه روز تعطیل باشد) و این فرد جهت مطالعه و آماده شدن براى تحصیل و تدریس به محلّ سکونت (شهرکى که با محلّ کار به اندازه مسافت شرعى فاصله دارد)، بیاید آیا این سفر شغلى حساب مى شود، تا در بین راه و محلّ سکونت نمازش کامل باشد؟
ج : در هر دو محل نماز او تمام است.

سؤال ۲۸۳ ـ اگر کثیرالسّفر، سفر غیر شغلى بکند، آیا بعد از رجوع به سفر شغلى، در همان سفر شغلى اوّل نمازش کامل مى شود، یا از سفر دوّم به بعد؟ و آیا اقامه ده روز در وطن و غیر وطن، در کامل خواندن نماز در سفر اوّل یا دوّم نقشى دارد؟
ج : اگر اقامه ده روز نکند، از همان سفر اوّل نماز و روزه اش کامل است.

سؤال ۲۸۴ ـ آیا کثیرالسّفر بلافاصله بعد از شروع به کار باید نمازش را کامل بخواند؟ یا بعد از گذشتن مدّتى از شروع کار که عرفاً کثیرالسّفر صدق بکند؟
ج : بعد از چند سفر که عرفاً صدق کثیرالسّفر کند، و در چند سفر اوّل احتیاط کند.

سؤال ۲۸۵ ـ پرستار بیمارستان که مأمور است همراه مریض به شهرستانهاى همجوار اعزام شود، گاهى اتّفاق مى افتد در یک هفته ۱۰ مورد هم اعزام مى شود و
گاه هم ممکن است در یک هفته اصلاً اعزام نشود، نماز و روزه او به چه صورت است؟

ج : اگر بیشتر هفته ها اعزام مى شود و اعزام بطور مکرّر است، نماز و روزه او تمام است، در غیر این صورت نماز و روزه او شکسته است.

سؤال ۲۸۶ ـ روحانیّونى که فقط در ماه مبارک رمضان، هر روز بین دو محلّ تبلیغى، که فاصله آن بیش از مسافت شرعى است، رفت و آمد مى کنند، نماز و روزه آنها چه حکمى دارد؟ و بطور کلّى معیار کثیرالسّفر چیست؟

ج: ظاهراً کثیرالسّفر بودن در یک ماه براى اتمام نماز و روزه کافى است.

کسانى که شغل آنها در سفر است
سؤال ۲۸۷ ـ دانشجویى در شهرى مشغول تحصیل است، بین وطنش تا آن شهر سى، یا چهل کیلومتر، یا بیشتر فاصله است، حکم نماز و روزه او را در موارد زیر بیان فرمایید.

الف) قصد دارد هر روز براى تحصیل در این مسیر تردّد بکند.

ج : نماز و روزه اش کامل است.

ب) قصد دارد هفته اى یک بار در این مسیر تردّد بکند; یعنى اوّل هر هفته براى تحصیل به آن شهر مى رود و آخر هفته به وطن خود بر مى گردد.

ج: نماز و روزه او در دو محل کامل است; ولى در اثناى راه شکسته است.

ج) این دانشجو از وطنش اعراض کرده و هنوز وطنى اختیار نکرده است و هر روز یا هر هفته بین وطن سابق و اهواز تردّد مى کند، آیا حکم کثیرالسّفر را دارد؟

ج : حکم کثیرالسّفر را دارد.

د) استاد یا دانشجوى مذکور، در هفته پنج روز را مثلاً در اهواز تحصیل و یا تدریس مى کند، و دو روز بقیّه هفته را براى ادامه تحصیل به قم مى رود، با فرض این که نه قم وطنش است نه اهواز، حکمش چیست؟ آیا هر دو محل در حکم وطن اوست؟

ج : اهواز در فرض بالا وطن اوست; ولى قم به حکم وطن او نیست.

هـ) در این فروض حکم نماز همسر و فرزند این استاد و دانشجو چیست؟ اگر آنها هم همراه پدر یا همسر در این مسافرتها باشند، حکم کثیرالسّفر را دارند؟ اگر مسأله برعکس باشد، یعنى شوهرى به خاطر شغل خانمش مجبور به تردّد بین وطن و محلّ تحصیلش باشد، چه حکمى دارد؟

ج : اگر برنامه رفت و آمد هر دو یکسان باشد، حکم آنها نیز یکسان است.

سؤال ۲۸۸ ـ آیا حضرتعالى بین کسى که شغل او سفر است (مانند راننده) و کسى که شغل او در سفر است (مانند کارمندان، سربازان، معلّم ها، کارگران، طلاّب و مانند آنها) تفاوتى قائل هستید؟ و بطور کلّى حکم نماز و روزه افراد در سفر چیست؟

ج: هیچ تفاوتى بین آنها نیست و نماز و روزه آنها کامل است.

وطن
سؤال ۲۸۹ ـ نماز و روزه طلبه اى که در شهر دیگرى، غیر از وطنش درس مى خواند، و نمى تواند قصد ده روز کند، و هر چهارشنبه به وطن خویش باز مى گردد، شکسته است یا تمام؟

ج : اگر این کار براى مدّت طولانى، مانند یک سال یا بیشتر ادامه یابد، محلّ تحصیل در حکم وطن اوست و نماز و روزه اش در هر دو محل تمام است.

سؤال ۲۹۰ ـ مأموران دولتى که در خارج از وطن و مسافت شرعیّه اشتغال به کار دارند، آیا محلّ کار، وطن آنها محسوب مى شود؟ در صورتى که نمى دانند چه مدّتى در آن جا مى مانند؟ نماز آنها در ابتداى مأموریّت چه حکمى دارد؟
ج : اگر براى مدت طولانى (مثلاً یک سال یا بیشتر) در آن محل مى مانند به حکم وطن آنهاست.

سؤال ۲۹۱ ـ آیا بدون قصد توطّن امکان دارد محلّى حکم وطن را پیدا کند؟ مثلاً استاد یا طلبه اى ده سال است که بدون قصد توطّن مقیم اهواز یا قم شده است و مشغول تحصیل یا تدریس است; آیا قم یا اهواز براى فرد مذکور حکم وطن را دارد؟
ج : چنین اقامتگاهى حکم وطن را دارد.

سؤال ۲۹۲ ـ زنى به عقد دائم مردى که از شهرستان دیگرى است درآمده، آیا قبل از آغاز زندگى مشترک، شهرستان شوهر وطن زن محسوب مى شود؟ج: وطن او محسوب نمى شود.
مسائل دیگر نماز مسافر
سؤال ۲۹۳ ـ نماز مسافر را چگونه نیّت کنیم؟

ج : نیّت خاصّى ندارد، همین که نماز چهاررکعتى را دو رکعت بخوانید، نماز مسافر محسوب مى شود; حتّى اگر نیّت تمام کنید و قبل از پایان دو رکعت یادتان بیاید و نیّت را برگردانید کافى است.

سؤال ۲۹۴ ـ دخترى شوهر کرده و در شهر دیگرى که بیش از چهار فرسخ شرعى از وطنش فاصله دارد، در منزل شوهرش زندگى مى کند، زمانى که به صورت متعارف، جهت صله ارحام و دید و بازدید به دیدن پدر یا مادر و خویشان به منزل پدرى مراجعه مى کند، اگر توقّفش کمتر از ده روز باشد، نماز و روزه اش چگونه است؟ اگر این دختر فرضاً ملکى هم در شهر پدرى داشته باشد حکم تغییر مى کند؟

ج: اگر دختر تصمیم دارد با شوهر خود در شهر دیگرى زندگى کند و قصد بازگشت براى اقامت مستمرّ به شهر پدرى ندارد، نماز و روزه اش شکسته است، زیرا اعراض حاصل شده است.
سؤال ۲۹۵ ـ بیمارى در شهرستانى غیر از وطن خود بسترى است و مدّت یک ماه از بسترى شدنش مى گذرد و مشخّص نیست چه مدّت دیگر زمان درمان طول خواهد کشید، تکلیف نماز و روزه این شخص چیست؟
ج : بعد از گذشت یک ماه نماز و روزه اش تمام است.

سؤال ۲۹۶ ـ کسى که قصد سفر به قلّه ها و کوه هاى بلند و مرتفع را دارد، با توجّه به این که مسیر او گاهى بیش از مسافت شرعى است، اگر شهر خود را ببیند حکم نماز و روزه او چیست؟

ج : اگر به اندازه اى دور شود که صداى اذان شهر را نشنود، از حد ترخّص گذشته است و اگر شرایط دیگر سفر در آن جمع باشد نماز و روزه اش شکسته است.

سؤال ۲۹۷ ـ مسافت شرعى را از کجا حساب مى کنند؟ مخصوصاً با توجّه به این که امروزه در اطراف اکثر شهرها، شهرکها یا کارخانجاتى احداث شده است، آیا آنها هم جزء شهر حساب مى شوند؟
ج : شهرکها و کارخانجات اطراف شهر که جدا هستند، جزء شهر محسوب نمى شوند.

سؤال ۲۹۸ ـ مسافت بین دو شهر به صورت مارپیچ، ۵۰ کیلومتر و به خط مستقیم، ۲۰ کیلومتر است، حکم نماز و روزه چگونه است؟

ج : از هر مسیرى که برود حکم همان مسیر را دارد.

سؤال ۲۹۹ ـ اگر کسى فرضاً ساعت ۸ صبح به مسافرت رفته و قرار است ساعت ۵/۲ بعد از ظهر به منزل برگردد، آیا این شخص نماز واجبش (یعنى ظهر و عصر) را به صورت شکسته در محلّ سفر بخواند، یا این که در ساعت ۵/۲ بعد از ظهر در منزل خودش کامل بخواند؟ کدام مقدّم است؟

ج : اگر در سفر بخواند شکسته است و اگر در منزل بخواند تمام است و نماز اوّل وقت مقدّم است.

سؤال ۳۰۰ ـ مردى در حین سفر، نماز را با انگشتر طلا خوانده است حکم نماز او چگونه است؟ اگر قرار است قضا نماید، آیا به همان صورت شکسته بخواند؟ با توجّه به این که حکم حرمت طلا را براى مرد مى دانسته و عمداً با آن نماز خوانده است.

ج: باید نماز را به صورت شکسته قضا کند.

سؤال ۳۰۱ ـ زائرانى که در ماه مبارک رمضان به عمره مشرّف مى شوند، اگر شب به مدینه و یا مکّه برسند، قصد اقامه عشره کرده و روزه مى گیرند و مشکلى ندارند; ولى اگر در بین روز رسیدند، آیا از همان ساعتى که مى رسند، باید ده روز را به حساب آورند، یا این که ده روز کامل مراد است و شبها به حساب نمى آید؟

ج : از همان لحظه ورود حساب مى کنند و معیار ۱۰ روز; است یعنى اگر ظهر روز اوّل ماه وارد شده اند، ظهر روز یازدهم ۱۰ روز کامل مى شود و کافى است.

متفرقه
سوال : آیا پدر میتواند پسر را به گرفتن روره مستحبی وادار کند و بر پسر واجب میشود؟

جواب ۱- واجب نیست.

سوال : حقیریکی از دانشجویان معارف اسلامی هستم که درباره مشروعیت سرمایه گذاری وجوه ناشی از خمس تحقیق می نمایم. آیا به نظر حضرت عالی مرجع دریافت کننده خمس مجاز است در فاصله دریافت خمس و مصرف آن ، وجوه حاصل از خمس را سرمایه گذاری نموده و سپس هم سود سرمایه گذاری وهم اصل آن را به مصرف مذکور در شرع مقدس برساند؟

جواب در فرض سؤال اشکالی ندارد.

سوال : افطار صوم متعلق به غروب افتاب است یا اذان مغرب؟

جواب ۲- با غروب آفتاب می توان افطار کرد ولی احتیاط آن است که تا اذان مغرب صبر کنید.

سوال : دو شهری که فاصله بین آنها خیلی کم است یا بهم متصل هستند ولی مردم آن دو را دو شهر می دانند و تمام تشکیلات شهری آنها از هم جداست آیا حکم یک شهر را دارند یا دو منطقه هستند؟

جواب حکم دو شهر را دارند.

سوال : ۲- مبلغ کفاره روزه چقدر میباشد.

جواب ۲- امروزه ۲۰۰ تومان محاسبه می شود که باید به مصرف نان برسد.

سوال : من پسری ۲۳ ساله از تهران هستم.من ورزش می کنم میخواستم بدانم که آیا میشود روز مسابقه روزه را خورد و بعد از ماه رمضان قضا آن را بجا آورد یا خیر؟

جواب جائز نیست باید در ماه رمضان مسابقه را به شب ها واگذار کنند.

سوال : آیا اوقات افطار در بین شیعیان و مسلمانان فرق دارد؟ اگر دارد چگونه است و حکم چیست؟

جواب :اهل سنت معتقدند با غروب خورشید زمان افطار و نماز مغرب فرا می رسد ولی مشهور فقهای شیعه معتقد هستند که زمان افطار و نماز مغرب ، مغرب شرعی است که تقریبا یک ربع الی ۲۰ دقیقه بعد از غروب آفتاب است البته جمعی از علما غروب خورشید را کافی می دانند و ما هم کافی می دانیم هر چند احتیاط بهتر است.

سوال : من وقتی سحری خوردم ۵ دقیقه به اذان بود متوجه شدم روی لباسم اثر یک رطوبت خشک شده وجود دارد تصمیم گرفتم قبل از اذان غسل کنم ولی وقتی وارد حمام شدم ناگهان متوجه صدای اذان شدم ولی غسل کردم و آن روز را نیز روزه گرفتم حکم این روزه چیست؟

جواب هرگاه رطوبت مزبور مشکوک بوده مشکلی برای روزه ندارید.

سوال : گاه آبى که از لوله خارج مى شود کاملاً به رنگ سفید است; ولى هرگاه چند لحظه در ظرفى بماند صاف و بى رنگ مى شود، آیا این آب در ابتدا مضاف است؟

جواب مضاف نیست و حبابهاى هوا است که آن را به این صورت درآورده است.

سوال : گاهى از اوقات که آب شلنگ را باز مى کنیم آب وقتى به سوراخ توالت مى ریزد ترشّح مى کند، آیا این ترشّح نجس است؟ با علم به این که در سوراخ مدفوع و ادرار وجود دارد.

جواب چنانچه با آن ترشّح نجاست همراه نباشد، نجس نیست; زیرا آب جارى با ملاقات نجاست نجس نمى شود; مگر این که بو، یا رنگ، یا طعم نجاست به خود گیرد.

سوال : اگر انسان افسرده باشد، نه از نوع خیلى شدید; بلکه از نوعى که دکترها و روانشناسان تشخیص افسردگى دهند و در این مدّت نمازش را عمداً ترک کند و روزه هم نگیرد و به خدا بدگمان شود و از رحمت او مأیوس گردد. و کشف حجاب کند، در حالى که عقلش سر جایش است و آگاه و عاقل است، حکمش چیست؟

جواب انسان باید همیشه به خداوند قادر مهربان امیدوار باشد و آنچه را او دستور داده از نماز، روزه، حجاب، یا سایر وظایف دینى انجام دهد و از رحمت واسعه او مأیوس نباشد، که ناامیدى از گناهان کبیره است و هیچ کس حق ندارد به بهانه افسردگى وظایف شرعى خود را ترک کند; مگر این که بر اثر بیمارى افسردگى عقل و هوش خود را از دست بدهد.

سوال : با توجّه به این که در مراسم حجّ عمره، در ماه مبارک رمضان، در مسجدالحرام و مسجدالنّبى(صلى الله علیه وآله) قبل از اذان مغرب، سفره افطار گسترده شده و به محض شروع اذان مغرب (که با اذان مغرب واقعى به نظر اکثر علماى امامیّه یک ربع فاصله دارد) همه شروع به افطار نموده و از دیگران نیز دعوت به افطار مى نمایند، و در صورت عدم افطار موجب انگشت نما شدن و بعضاً وهن شیعه مى شود و تقیّه مداراتى در اینجا ضرورى تر از شرکت در نماز مغرب به نظر مى رسد، آیا اجازه مى فرمائید که شیعیان در هتل ها بمانند و هنگام مغرب در ماه مبارک در مساجد حاضر نشوند؟ یا این که حضور یافته و تقیّةً افطار نمایند؟

جواب بهتر است براى نماز مغرب در مسجد حضور یابند و اگر به آنها اصرار بر افطار شود، مى توانند افطار کنند و روزه آنها صحیح است.

سوال : آیا مقدّمه کتاب «روزه روش نوینى براى درمان بیمارى ها» نوشته «الکسى سوفورین» که روزه خاصّى را دستور مى دهد و ترجمه جناب آقاى «محمد جعفر امامى» است از شما است؟ اگر چنین است، این روش درمانى در این دوران چگونه است؟

جواب همان گونه که در مقدّمه آن نوشته ایم اگر زیر نظر طبیب انجام شود، براى افرادى که استعداد و آمادگى آن را دارند مى تواند مفید واقع شود; ولى توصیه ما به روزه اسلامى است، مشروط بر رعایت تعادل در خوردن افطارى و سحرى; که اگر این مسأله رعایت شود همان منافع مهم را دارد، بدون مشکلات آن.

سوال : شخصى به هنگام افطار، همراه دوست سنّى خود مى باشد، آیا مى تواند طبق وقت آنها افطار بکند؟ یا باید به وقت خودش افطار نماید؟

جواب اگر محذورى ندارد، منتظر وقت افطار خودش باشد.

مسائل متفرقه روزه
سوال : برخى از مردم در ماه مبارک رمضان افطاریّه مى دهند، طبق تحقیقات انجام شده این افطاریّه ها طبق نذر خاصّى نیست; یعنى اگر وضعشان خوب باشد افطاریّه مى دهند و اگر نباشد نمى دهند; از سوى دیگر آنها شدیداً نیاز به کارهاى فرهنگى و خرید لوازم فرهنگى، نظیر بلندگو و تشکیل کتابخانه و مانند آن دارند، آیا مى توان مبالغ این افطاریّه ها را جمع آورى نموده، صرف کارهاى فرهنگى خود آنها کرد؟

جواب در صورتى که نذر نکرده باشند و صاحبان پول رضایت به این کار بدهند مانعى ندارد; ولى بهتر این است که سنّت افطارى تعطیل نشود و کارهاى فرهنگى را نیز انجام بدهند، و اعتدال را در هر دو قسمت رعایت کنند.

سوال : بسمه تعالی لطفا حکم نماز وروزه نیابتی کسیکه خود نماز وروزه قضا دارد چیست؟

جواب اشکالی ندارد.

فطریه
سوال : اینجانب میخواستم بدانم آیا بچه در شکم مادر که روح پیدا کرده است شامل فطریه میشود یا خیر وآیا چیزی باید برای فطریه ماه رمضان او کنار گذاشت یا خیر

جواب: فطریه بر جنین درون شکم مادر واجب نمی شود.

سوال : ایا ممکن است زکاة فطر بفرستیم بیرون از کشورمون بحرین برای اهل و خویش در فارس برای اینکه آنها خیلی محتاج هستند و یتیم .

جواب: مادام که در شهر شما فقیری هست نمی توانید به خارج شهر بفرستید.

سوال : اگر کسى تنها در افطار شب عید فطر میهمان دیگرى باشد فطریه او به عهده خودش است یا صاحب خانه؟

جواب: فطریه_اش بر عهده خودش مى باشد.

مبطلات روزه
سوال : با عرض سلام و خسته نباشید از شما یک سوال داشتم که امیدوارم جوابش را به من بگویید قبلا از شما تشکر می کنم. در ماه رمضان من باید یک صبح غسل جنابت می کردم ولی چون خسته بودم برای سحری که بیدارم کردن سریع دوباره خوابیدم و البته میدانستم که غسل باید بگیرم .خوب بعد از اینکه خوابیدم تا بعد اذان ظهر آن روز بیدار نشدم خواستم ببینم که روزه ام چه حکمی دارد

جواب :روزهء شما صحیح است.

سوال : ۳- اگر کسی بر شکم بخوابد و بداند با این کار ازاو منی خارج میشود این کارش حرام است و روزه را با طل میکند؟

جواب ۳- چنین کسی جائز نیست که بر شکم بخوابد

سوال : کسیکه عمدی بر شکم میخوابد و میداند از این کار محتلم میشود کارش ایا حرام است وروزه اش باطل است؟

جواب: احتیاط واجب آنست که چنین نکند و اگر چنین کرد روزه را بگیرد و سپس قضاء کند.

سوال : ۳ نمازهای قضایی که نداند چقدر است چطور ادا نماید

جواب ۳- کافی است مقداری که یقین دارید قضا شده را به جا آورید.

سوال : الف:آیا استنشاق مه یا بخار آب (مثلا در حمام) روزه را باطل می کند؟

ب: آیا مصرف کرمهای ویتامینه که ویتامین آنها جذب پوست می شود برای روزه ضرر دارد؟

ج: آیا دختری که پدر و جد پدری اش فوت شده اند می تواند بدون اذن خانواده ازدواج کند؟

جواب الف: مانعی ندارد.

ب: مانعی ندارد.

ج: احتیاط آن است که با مشورت بعضی از بزرگترهای فامیل مانند عموها و دائی ها اقدام کند.

سوال : حکم جنابت بعد از نماز صبح برای زن و مرد روزه دار چیست؟

ایا این نیاز طبیعی و خدایی اگر در صورت بسیار نادر در مواقع روزه داری بروز کند تکلیف زن یا مرد چیست؟

آیا روزه را باطل میکند؟

جواب :در صورتی که عمداً انجام گیرد در روزه باطل می شود و قضا و کفاره دارد و اگر بیاختیار باشد (مثلاً در خواب صورت گیرد) ضرری به روزه نمی زند و این نیاز مانند نیاز به آب و غذاست که هنگام روزه باید با خویشتن داری آن را ترک کرد.در صورتی که عمداً انجام گیرد در روزه باطل می شود و قضا و کفاره دارد و اگر بیاختیار باشد (مثلاً در خواب صورت گیرد) ضرری به روزه نمی زند و این نیاز مانند نیاز به آب و غذاست که هنگام روزه باید با خویشتن داری آن را ترک کرد.

سوال : ۲٫حکم آمپول غیر خوراکی چیست؟

جواب ۲- آمپول مطلقاً برای روزه دار اشکال دارد.

سوال : ۳- اگر به نیت غسل سر را در زیر دوش آب ببریم آیا روزه باطل میشود

جواب ۳- باطل نمی شود.

سوال : ۱- اگر کسی در ماه مبارک رمضان در خواب محتلم شود و پس از بیدلر شدن احتمال دهد که در وقت باقیمانده تا اذان صبح میتواند غسل کند و بلافاصله در این مورد اقدام نماید لیکن پس از اتمام غسل متوجه شود که چند دقیقه

جواب ۱- روزه اش صحیح است.

سوال : فرو بردن اخلاط سر وسینه در هنگام روزه بودن چه حکمی دارد؟

جواب :اگر به فضای دهان وارد نشود روزه را باطل نمی کند.

سوال : استفاده از سیگار به هنگام گرفتن روزه چه حکمی دارد

جواب :جائز نیست.

سوال : آیا مایع شفافی که از پسر خارج می شود , بدون آنکه استمنا کرده باشد روزه را باطل می کند.

جواب: در صورتیکه توأم با شهوت و جستن نبوده باشد برای روزه اشکالی ندارد.

سوال : سوالی از محضرتان داشتم و آن این که کسی که در شب ماه رمضان با استمنا خود را جنب میکند و وقت کافی برای غسل تا قبل از اذان دارد اما غسل نمیکند تا وقت تنگ آید وتنها تیمم مینماید.به نظر جنابعالی آیا این روزه باطل است ، و اگر باطل است آیا کفاره دارد؟

و دومین سوال مورد اشکال دارد را برایمان توضیح دهید ؟ آیا به معنی باطل است میباشد؟لطفا این مورد را از مساله ۱۳۷۴ (باقی ماندن بر جنابت) توضیح دهید.

جواب :روزهء او صحیح است ولی گناه کرد.

منظور از اشکال دارد اینست که باید احتیاطاً قضا کند.

سوال : ۲-اگر کسی در ماه رمضان دستش را روی الت خود بکشد (نه به قصد استمنا) ولی مقداری منی در مجاری حرکت کند و بیرون نریزد روزه او چه حکمی دارد؟(یکی از دوستان در اینباره سوالی کرده بودند)

جواب ۲- در صورتی که منی خارج نشود روزه اش صحیح است ولی این کار را تکرار نکنید.

سوال : ۱- ترکردن لب و اطراف آن با آب دهن و بعد فرودادن برای روزه دار چه حکمی دارد

جواب ۱- اشکالی ندارد ولی تکرار نکنید.

سوال : اگر فردی روزه باشد و در خواب قبل از ظهر جنب شود حکم چیست؟

جواب ضرری به روزه اش نمی زند.

سوال : ۱- اگر به هر دلیلی غسل واجب را تا قبل از اذان صبح به تاخیر انداختیم و سپس تیمم کردیم حکم روزه آن روز ما چه می شود؟

جواب ۱- روزه شما صحیح است ولی چنانچه بدون عذر شرعی غسل را ترک کرده اید مرتکب معصیت شده اید.

سوال : اگر شخص روزه دار برای رعایت محضر استاد از خارج نمودن اخلاط سینه که وارد فضای دهان شده است خودداری نموده و آن را فرو دهد چه حکمی دارد . آیا کفارة جمع بر او لازم می‌شود

جواب :در صورتی که در آب دهان مستهلک شده باشد، اشکالی ندارد در غیر این صورت باید علاوه بر قضا کفاره نیز بدهد و چنانچه جاهل بوده کفاره ندارد.

سوال : اگر شخص روزه ای در ماه مبارک رمضان خود ارضایی کند و در حالی که نمیدانسته حکم آن چیست باید چه کار کند؟

جواب: در صورتی که نمی دانسته اید روزه را باطل می کند کفاره ندارد ولی قضای آن را به جا آورید.

سوال : مشکلی که من و بسیاری از دوستان در ماه مبارک رمضان با آن مواجه می شویم این است که از ابتدای ماه مبارک نیت به روزه کرده اما متاسفانه در روزهای ماه مبارک بسیار اتفاق می افتد که دیگر قادر به تحمل نکشیدن سیگار نبوده و با تاسف نا خود آگاه اقدام به کشیدن سیگار می کنیم.

سوال اینجانب و بسیاری دیگر این است که آیا راهی برای مقابله با این اتفاق و یا باطل نشدن روزه در صورت استعمال سیگار که با توجه به مشکلات امروزه در محل کار و خانه برای بسیاری چون من بسیار حیاتی مینمایاند جنابعالی چه راهی پیش پای ما می گذارید؟

جواب :به فتوای ما کشیدن سیگار حتی در غیر ماه مبارک نیز حرام است بنابراین از فرصت خوب و مناسبی که در این ماه پرفیض و برکت نصیبتان شده استفاده کنید و برای همیشه این کار ناپسند را ترک کنید.

سوال : اگر بعد از خوردن سحری و دادن اذان در لابه لای دندان غذایی بماند و آن را بخورد روزه باطل می شود؟ اگر شخصی تا آخر اذان صبح غذا بخورد و در آخر اذان مغرب افططر کند روزه باطل می شود؟

جواب :اگر عمداً این کار را بکند روزه را باطل می کند . و در صورت سهو اشکالی ندارد. بهتر است به هنگام شروع اذان صبح دست از خوردن بکشد ولی در مغرب افطار بعد از اتمام اذان مانعی ندارد.

سوال : آیا گذاشتن رنگ مو یا حنا برای خانمها برای روزه اشکال وارد می کند یا خیر ؟

جواب :اشکالی ندارد.

سوال : اماله کردن یکی از مبتلات روزه می باشد

اماله کردن به چه معنی است ودر اصطلاح به چه عملی گفته می شود؟

جواب: برای درمان بعضی از بیماری ها مایعاتی را از طریق معقد وارد بدن می کنند و آن را اماله یا تنقیه می نامند.

سوال : ۱- آیاخلط دهان و آب دهان برگشت به معده روزه را باطل میکند یا خیر غیر ارادی.

جواب :۱- آب دهان اشکالی برای روزه ندارد و اما اخلاط را عمداً فرو نبرید.

سوال : الف: آیا تر کردن لبها به وسیله زبان هنگامی که شخص روزه است اشکال دارد؟

ب: اگر احساس شوری (یا هر نوع مزه دیگر) کند چه؟ اگر این احساس کم باشد چطور؟

۲٫الف: آیا بردن شیء خارجی در دهان برای روزه دار اشکال دارد؟

ب: اگر احساس شوری (یا هر نوع مزه دیگر) کند چه؟ اگر این احساس کم باشد چطور؟

در موارد بالا اگر شک کند حکم چیست؟

الف: اگر از انسان یک ساعت بعد از استبرا از بول کردن مایع مشکوکی خارج شود آیا ان مایع حکم ادرار دارد یاخیر. (اصولا تا چقدر بعد از استبرا از بول کردن میتوان مایع های مشکوک را آب تلقی کرد) لطفا از گفتن مدت زیاد، کم و… خودداری کنید وزمان بدهید.

ب: اگر کسی حرکت مایعی را در مجرای ادرارش حس کند ولی نداند که آیا آن مایع بیرون آمده یا خیر باید بنا را به آمدن بگذارد یا آمدن؟ (اگر احتمال قوی دهد که بیرون آمده باشد چه؟ یعنی حرکت مایع را تا سر آلت حس کند)

جواب ۱- اشکالی ندارد، و احساس شوری مختصر ضرری ندارد.

۲- اشکالی ندارد ولی اگر جسم شور باشد جایز نیست.

۳- الف) هر مایع مشکوکی پس از ادرار و استبراء خارج شود پاک است هر چند ساعتها پس از استبراء باشد.

ب) تا یقین به خروج آن پیدا نکرده بنا را بر عدم خروج می گذارد.

سوال : آیا سیگار کشیدن روزه را باطل مى کند یا خیر؟

جواب: سیگار کشیدن در هر حال حرام است چه در حال روزه و چه زمانهای دیگر و در موقع روزه اشکال بیشتری دارد.

سوال : شنیدن موسیقی غنا در حال روزه چه حکمی دارد . آیا برای روزه روزه دار مشکل ایجاد نمیکند . اگر موسیقی غنا نداشته باشد چه حکمی دارد.

جواب :کلیه صداها و آهنگ هایی که مناسب مجالس لهو و فساد است حرام و غیر آن حلال است و تشخیص آن با مراجعه به اهل عرف خواهد بود. ولی روزه را باطل نمی کند هر جند ثواب را کم می کند.

سوال : آیا زبان زدن به لب ها روزه را باطل می کند؟ کندن پوست لب چطور؟

جواب: آیا زبان زدن به لب ها روزه را باطل می کند؟ کندن پوست لب چطور؟

سوال : آیا آب خارج شده از مرد و زن در هنگام معاشقه پاک است .اگر پاک است ، آیا با همان لباس می توان نماز خواند و آیا آب مورد اشاره موجب ابطال روزه می شود.

جواب :این آب پاک است به شرط این که بعد از بول مطابق رساله استبرا کرده باشد که در مجرا بول وجود نداشته باشد، و برای نماز یا روزه مشکلی ایجاد نمی کند.

سوال : استفاده از پماد ویتامین آ برای لبها (برای جلوگیری از ترک خوردن لبها ) برای شخص روزه دار چه حکمی دارد؟

مسواک زدن دندانها برای شخص روزه دار چه حکمی دارد؟

جواب ۱- چنانچه آلوده به آب دهان نشود و در حلق فرو نرود اشکال ندارد.

۲- چنانچه مواد مسواک و آب خارج به حلق فرو نرود اشکال ندارد.

سوال : پر کردن دندان در ماه مبارک رمضان چه حکمی دارد؟آیا تا قبل از افطار اگر پر کنیم اشکال دارد

جواب :چنانچه توجه داشته باشد چیزی از حلق پایین نرود چه موادی که به کار می برد و چه آب یا دارویی که داخل دهن می شود ، اشکال ندارد.

سوال : فراوردهای ضد عرق درون خود ماده ای دارند که جذب غدد عرق می شوند و از ترشح عرق جلوگیری میکند. آیا استفاده از این فراورده که نقش تغذیه ای ندارند و نقش دارویی دارند باعث ابطال روزه میشودجواب: اشکالی ندارد.

قضا و کفاره روزه
سوال : اگر کسی به علت بیماری به مدت ۳۰ سال نتوانسته باشد نماز و روزه آنرا ادا کند بعد از فوت او چه مبلغی باید پرداخت شود

جواب :مبلغی که برای نماز یا روزه قضا می پردازند کفاره نیست بلکه اجرت کسی است که برای انجام نماز یا روزه اجیر می شود و در حال حاضر برای یکسال نماز و یکماه روزه معمولاً ۱۶۰ هزار تومان می گیرند.

سوال : بسمه تعالی مردی از ۱۵ تا۱۹ سالگی نماز وروزه قضا دارد ۱ چه حکمی دارد ۲ ایا میتوان با پرداخت پول این دین را ادا کرد اگر میشود چطور

جواب: نمازها و روزه ها را به تدریج قضا کند و در مورد کفاره روزه مطابق مسئله ۱۴۰۲ و ۱۴۰۱ رساله توضیح المسائل عمل نماید

سوال : حضرت ایت اله العظمی مکارم شیرازی دامت افاضاته ۱-یکی از آشنایان ما حدود ۳۰ سال نماز و روزه او ترک شده است و اخیرا متنبه شده و در صدد تدارک گذشته میباشد و مدت ۳ سال است که نماز و روزه را مرتبا انجام میدهد. از حضرتعالی خواهشمند است ساده ترین روش را برای جبران مافات مخصوصا کفاره روزه های فوت شده بیان فرمایید.

۲-در حال حاضر معادل ریالی کفاره اطعام شصت مسکین برای هر روز چقدر میباشد. ۳-آیا با توجه به ندامت از گذشته و مشکلات ادای کفاره برای این سالهای طولانی حضرتعالی تخفیفی در کفارات صلاح میدانید با تشکر فراوان و التماس دعا محمد مهدی تقا

جواب – نماز ها و روزه ها را تدریجاً قضا کند و نسبت به کفاره روزه ها مطابق مسألهء ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ توضیح المسائل ما عمل کند؛ و هر چه توانائی ندارد از او ساقط است.

۲- برای هر نفر ۲۰۰ تومان در نظر بگیرد. و فقط صرف خرید نان شود.

۳- از جواب سؤال ۱ معلوم می شود.

سوال : حدود ۷سال درایران بودم که متسفانه درتی این مدت نمیدانم جندسال اش روزه ام راخوردم وقبل ازاون جقدر روزه ام خورده شده لطفا راهنمایی نمایید که وظیفه ام چست؟

جواب ۱- آن مقدار که یقین دارید از شما قضا شده را به جا آورید و برای هر روز فقیری را سیر کنید و نسبت به مقدار مشکوک وظیفه ای ندارید.

سوال : اینجانب درماه رمضان (سالهای اول بلوغ ) محتلم شدم و بدلیل کمروئی تا اذان صبح غسل نگرفتم و در روز غسل کردم بناگذاشتم روزه ام باطل شده سال بعد یکروز روزه گرفتم وچند سال بعد ۳۱روز بطور مداوم وچند روز پراکنده روزه (کفاره آنروز )گرفتم :

۱- آیامیشود ادامه کفاره را امسال بگیرم؟

۲-آیا هر سال که بگزرد به کفاره اضافه میشود ؟

۳- تکلف کسی که شک دارد روزه (یا نماز ) بگردن داردچیست آیامیتواند روزه مستحبی بگیرد

جواب :ادامه کافرهء مزبور مانعی ندارد و با گذشت زمان کفاره افزایش پیدا نمی کند و در موارد شک گرفتن روزه مستحبی اشکالی ندارد. و نماز مستحبی در هر حال مانعی ندارد.

سوال : اینجانب در دوران نوجوانی وجوانی به علت ضعف جسمانی در ایام ماه رمضان در طی آن سالها در تعدادی از روزها قادر به روزه گرفتن نبودم واین سالها متمادی بود .تکلیف آنروزها چه می شود.

جواب :سالهائی که واقعاً توانائی برگرفتن روزه نداشته اید برای هر روز یک فقیر را سیر می کنید.

سوال : در صورتی که بر یک شخص کفاره جمع شامل حالش شود و توانایی گرفتن روزه را نیز نداشته باشد (به هر علتی) آیا راهی برای نگرفتن روزه وجود دارد یا خیر؟

منظور این است که آیا می تواند به جای روزه گرفتن عمل دیگری را انجام دهد؟

جواب: در مسئله ۱۴۰۲ رسالهء خود تکلیف اینگونه اشخاص را روشن ساخته ایم.

سوال : درصورتی که یک دختر ۱۰ ساله روزه نگیرد ایا کفاره دارد

جواب :اگر توانائی روزه گرفتن نداشت کفاره ای ندارد.

سوال : کفاره روزه واجب شخص بیمار چه مبلغ میباشد؟

جواب برای هر روز یک فقیر را سیر می کند و اگر مبلغ ۲۰۰ تومان به کسی بدهید که مطمئن باشید آن را مصرف خرید نان می کند کافی است.

سوال : اگر کسی روزه قضا داشته باشد وتا سال بعد نتواند آن را بگیرد وکفاره ان را هم داده باشد ایااگر چند سال دیگر هم بگذرد وباز هم نتواند ان را روزه ها را بگیرد ایا باید مجددا برای ان روزه ها کفاره بدهد

جواب: کفاره بمجدد لازم نیست.

سوال : کسی که در ماه مبارک به وسیله یک گناه روزه خود را باطل کرده است که بایستی کفاره جمع بپردازد.

با توجه به اینکه کفاره جمع ۶۰ روزه به اضافه سیر کردن ۶۰ فقیر است. شاید تا آخر عمرش این ۶۰ روزه را نتواند بگیرد آیا در اسلام راه حلی به جز گرفتن این ۶۰ روز روزه وجود دارد

جواب :در صورتی که قادر بر انجام کفاره مذکور نباشد به دستوری که در مسأله ۱۴۰۲ رساله نوشته ایم عمل می کند.

سوال : این حقیر به علت ناراحتی جسمی نمیتوانم روزه بگیرم و پرداخت کفاره هم به مدت یک ماه برایم سنگین است اینجانب را راهنمائی فرمائید

جواب :به هر مقدار که می توانید پرداخت کنید.

سوال : کسی که دراثر بی توجهی و غفلت چهار سال اول سن تکلیف یعنی تا نوزده سالگی روزه نگرفته و نماز نخوانده قضا و کفاره آنها را چگونه باید به جا آورد. لطفا برای نماز و روزه جداگانه پاسخ داده شود.

جواب :هم قضا لازم است و هم کفاره ولی چنانچه به انجام کفاره نباشد مطابق مساله ۱۴۰۲ رساله ما عمل کنید.

سوال : ۲- کفاره هر روزه که دختری بعلت مسائل زنانگی و یا مریضی نگرفته چند است و پرداخت بعهده کیست

جواب ۲- در صورتی که تا سال آینده بتواند روزه را قضا کند فقط قضا لازم است و اگر نتواند برای هر روز یک فقیر را سیر کند.

سوال : برادری دارم که در اثر روزه گرفتن سنگ کلیه میگیرد امسال به گفته یکی از روحانیان روزه میگیرد ولی در طول روز جند لیوان اب هم مینوشد حکم ایشان جیست؟

جواب :اگر روزه گرفتن برای ایشان ضرر دارد، واجب نیست و برای هر روز یک فقیر را سیر کند و نوشیدن آب در هر صورت روزه را باطل می کند.

سوال : در ماه مبارک رمضان امتحان داشتم و چون درسها را تا آن زمان مطالعه نکرده بودم، دچار این اضطراب شدم که شاید با گرفتن روزه نتوانم در امتحان موفّق شوم; البتّه قبل از شروع ماه مبارک، سه روز از روزه هاى قضایم را گرفتم، ولى در آن روزها به هیچ عنوانى درس نخواندم و با این که هیکل درشتى داشتم ضعف مى کردم (از نظر بدنى عذرى ندارم) به همین جهت روزه نگرفتم; البتّه با تمام شدن امتحانات، باقیمانده ماه مبارک را روزه گرفتم، حکم روزه هایى که نگرفتم چیست؟

جواب: ترک عمدى روزه در ماه مبارک رمضان کفّاره دارد، و گناه بزرگى است; ولى اگر شما یقین داشته اید که در آن شرایط روزه بر شما واجب نیست، کفّاره ندارد.

سوال : آیا کسى که قضاى روزه ماه رمضان بدهکار است، مى تواند نذر کند و روزه بجا آورد؟ کسى که قضاى روزه هاى ماه رمضانش را بجا آورده باشد، ولى کفّاره روزه ماه رمضان بدهکار است چطور؟

جواب :نذر در تمام این موارد اشکال دارد.

سوال : آیا در مدّ طعام، که به عنوان کفّاره روزه پرداخته مى شود، گوشت هم کفایت مى کند؟

جواب: به تنهائى اشکال دارد.

سوال : شخصى سه روز روزه بدهکار مى باشد و سه روز هم به ماه رمضان مانده است، اگر پیش از ظهر افطار کند، آیا کفّاره دارد؟ و اگر تا سال دیگر تأخیر بیندازد، چه حکمى دارد؟

جواب: اگر قبل از ظهر افطار کرده، کفّاره تأخیر دارد; یعنى براى هر یک روز یک مدّ طعام باید بدهد و از گناه خود استغفار کند و قضاى آن را بعداً بجا آورد و اگر بعد از ظهر بوده علاوه بر آنچه گفته شد باید کفّاره افطار روزه قضا را بدهد.

سوال : اگر انسان فراموش کند که روزه قضا دارد و آن را انجام ندهد و چند روز مانده به ماه مبارک یادش بیاید، ولى نتواند قضا را بجا آورد، حکم او چیست؟

جواب آنچه از قضاى روزه مانده، بعد از ماه رمضان بجا مى آورد و احتیاط آن است که براى هر یک روز روزه یک مدّ طعام (یعنى معادل ۷۵۰ گرم گندم) به فقیر بدهد.

سوال : کفاره زنی که دراثر بچه شیر دادن دوسال روزه نگرفته است چقدر برای هر روزه است ؟

جواب: برای هر روز یک فقیر را سیر کند و چنانچه برای هر روز مبلغ ۲۰۰ تومان به کسی بدهد که با آن نان تهیه کند اشکالی ندارد.

سوال : اینجانب مدت ۵-۶ سال بود که طبق آزمایشات متعدد دارای بیماری هپاتیت ب بودم و در آن زمان دکتر از گرفتن روزه مرا منع می کرد ولی ۲ سال پیش دکتری به من گفت که این بیماری نیست که من دارا هستم بلکه نوعی پاتن بیماری است و من مشکلی ندارم و من هم از همان زمان روزه هایم را گرفته ام … حال آیا قضای روزه های آن ۵-۶ سالی که احتمال بیماری میرفت بر من واجب است یا خیر?

جواب: احتیاط واجب آن است که روزه ها را قضا کند.

سوال : آیا می توانیم کفاره روزه غیره عمد را به اهل سنت بدهیم

جواب ۱- احتیاط آن است که به فقراء شیعه بدهد.

سوال : ۱- گرفتن قضاء روزه ماه رمضان با نذر در سفر چطور است؟

جواب ۱- جایز نیست.

کسانی که نباید روزه بگیرند
سوال : من مادر پیری دارم که تقریبا ۷۵ عمر دارد درماه رمضان امسال ده روز روزه گرفته که غش کرده است بعد روحانیی در منطقه بوده به ایشان گفته است که شما روزه نگرید

ایا روزه ایشان قضا دارد ویانه یا بکلی از روزه معاف شده است واحتیاج به قضا ندارد

جواب: روزه بر ایشان واجب نیست و برای هر روز یک فقیر را سیر کند.

سوال : ۱٫حکم روزه برای دانش آموزی که به سن تکلیف رسیده ولی روزه بر درسش اثر سوء دارد چیست؟

جواب ۱- تا مجبور نشود روزه را ترک نکند.

سوال : ۳- اگرزنی بیمار باشد ونیواندروزه بگیرد آیا کفاره روزه بر او واجب است؟

جواب ۳- در صورتی که بیماری او تا ماه رمضان سال بعد ادامه داشته باشد قضای روزه نیز بر او واجب نیست ولی برای هر روز یک فقیر را سیر می کند.

سوال : همسر بنده از نظرجسمی فرد ضعیفی است ومانیز دارای یک فرزند ۱۴ ماهه هستیم که بد غذا می خورد وبیشتر شیر مادرش را می خورد. همسر بنده پارسال به علت شیر دهی روزه هایشان را نتوانستند بگیرند و قضای انها را نیز نتوانستند ادا کنند.

اول اینکه کفاره باید بدهد یا خیر و اگر بخواهد بدهد چقدر

دوم اینکه امسال دو روز روزه گرفتن ولی به علت داشتن میگرن هم سرشان درد گرفته و هم چشمانشان ضعیف شده بود که دیگر نتوانستند روزه را ادامه بدهند و بنده اجازه گرفتن مابقی روزه ها را با توجه به موارد بالا ندادم

حال تکلیف ما چیست لطفا ما را راهنمایی نمایید

در ضمن کفاره روزه امسال چقدر است و ایا اگر ایشان بتواند ایام شهادت را روزه بگیرند از کفاره امسال کم میشود یا نه و ما باید کفاره روزهایی را که روزه نگرفته اند را فقط بدهیم

جواب: اگر روزه گرفتن به بچه ضرر می رساند باید علاوه بر قضا کفاره نیز بپردازند و اگر روزه برای خودشان ضرر دارد فقط قضای آن واجب است و کفاره ندارد و اگر قادر به قضا کردن نیست برای هر روز یک فقیر را سیر می کند.

مقدار کفاره نیز ۲۰۰ تومان برای هر روز است که باید به مصرف نان برسد.

سوال : بنده از ۴ روز پیش از بیماری آنفولانزا رنج می برم و اکنون حالم بسیار بهتر شده است.علت این بیماری هم این بوده که ۱۲ روز پیش سرما خورده بودم ولی داروهایم را کامل مصرف نکردم.اکنون دکتر به من۷۰ قرص داده و ۲ شیشه شربت بزرگ . من الان ۴ روز است که روزه نگرفته ام آیا بر من واجب است که روزهای آتی دارو نخورم و روزه بگیرم؟

جواب: در صورتی که نخوردن دارو باعث طولانی شدن بیماری شود روزه بر شما واجب نیست بعداً قضا می کنید.

سوال : دختر ۹ ساله اما بسیار کو چک و ضعیف ایا باید روزه بگیرد ؟

جواب: در صورتی که روزه برایش ضرر ندارد باید بگیرد و اگر برای او ضرر دارد واجب نیست و اگر تا ماه رمضان سال بعد قادر بر قضای آن نباشد قضا هم ندارد. بلکه برای هر روز یک فقیر را سیر می کند.

سوال : فردى معتاد به تریاک است و نمى تواند ترک نماید، به همین علّت، نه به صورت أدا و نه به صورت قضا، توان روزه گرفتن را ندارد، آیا این فرد حکم مریض را دارد؟ یا این که باید کفّاره بدهد؟

در مسأله ۱۴۵۰ توضیح المسائل فرموده اید: «مرد و زن پیر که روزه گرفتن براى آنها مشکل است مى توانند روزه را ترک کنند» لطفاً معیار و میزان پیرى را معیّن فرمائید.

آیا بر مادرى که بچّه شیر مى دهد، روزه واجب است؟

جواب: احتیاط آن است که از چیزهاى دیگر، در صورت توانایى، روزه بگیرد و براى هر روز یک مدّ طعام کفّاره بدهد.

میزان پیرى موکول به عرف است; یعنى توده مردم به چنین کسى پیرمرد و یا پیرزن اطلاق کنند.

زنانى که بچّه شیر مى دهند خواه مادر بچّه باشند یا دایه، اگر روزه گرفتن باعث کمى شیر آنها و ناراحتى بچّه مى شود روزه بر آنها واجب نیست، ولى براى هر روز کفّاره (یک مدّ طعام) واجب است، بعداً نیز باید روزه را قضا کنند; امّا اگر روزه براى خودشان ضرر داشته باشد کفّاره لازم نیست، ولى بعداً روزه هاى را که نگرفته اند قضا نمایند.

سوال : بعضى از برادران قطع نخاعى، به دستور پزشک باید هر چند ساعت مقدارى مایعات بنوشند، وظیفه آنان براى روزه چیست؟

جواب: روزه از آنها ساقط است و بجاى آن، در صورتى که قدرت مالى داشته باشند، براى هر روز یک مدّ طعام کفّاره مى دهند.

سوال : دخترى به سنّ بلوغ رسیده است; ولى به واسطه ضعف جسمى توان روزه گرفتن در ماه مبارک رمضان را ندارد و بعد از ماه رمضان هم تا سال بعد نمى تواند قضا کند، حکمش چیست؟

جواب :باید کفّاره مدّ طعام را بدهد; یعنى براى هر روز معادل ۷۵۰ گرم گندم و مانند آن به فقیر بدهد. و قضاى این روزه ها بر او واجب نیست.

کسانی که روزه بر آنها واجب نیست
سوال : زنى هستم ۶۳ ساله که شش بچّه به دنیا آورده ام، در دوران حاملگى و شیرخوارگى بچّه هایم (حدود ۱۲ سال) نتوانسته ام روزه بگیرم، پس از آن نیز تا کنون هر وقت خواستم روزه بگیرم دچار خونریزى معده شده ام و با توصیه پزشکان روزه نگرفته ام، حال تکلیف روزه هاى بنده چیست؟

جواب :در حال حاضر شما مکلّف به روزه نیستید و احتیاط آن است که اگر قدرت دارید براى هر روز به اندازه یک مدّ طعام (۷۵۰ گرم گندم) به شخص مستحق بدهید، همچنین براى ایّام گذشته که روزه نگرفته اید و تا سال بعد هم توانائى بر روزه نداشته اید.

سوال : بنده جوانی هستم ۲۱ ساله که از لحاظ بدنی لاغر اندام هستم و دانشجوی کامپیوتر میباشم در ماه مبارک بنده به گونه ای ضعیف می شوم که توانایی هیچ گونه کاری را ندارم . وزن من ۵۴ کیلو است و به نظر خودم اگر روزه بگیرم از لحاظ بدنی ضعیف میشوم و بر روی درسم تاثیر بدی می گذارد (درس من آبرو و آینده من را رقم میزند) از شما درخواست میکنم که با توجه به مشکلاتم مرا در این مهم راهنمایی فرمایید.

جواب: اگر با این حال روزه گرفتن موجب بیماری و یا مشکلات جسمانی خواهد بود روزه بر شما واجب نیست و اگر تا سال آینده نیز همین وضع ادامه یابد قضا هم لازم نمی باشد و برای هر روز یک فقیر را باید سیر کنید.

احکام سفر و مسافر
سوال- من ۴سال است که در مشهد دانشجو هستم وامسال درس من تمام شده است وفقط یک درس دارم که آن هم چونکه کار تحقیقی است درمشهد نیستم وفقط گاهی برای بعضی از کارهای تحقیق به مشهد سر می زنم با این توضیحات حکم نماز من چیست

جواب – محل تحصیل سابق حکم وطن را ندارد و نماز و روزه در آن شکسته است.

سوال- خلبانی که به دلیل وظیفه اش مجبور است بیش از هشت فرسخ شرعی در آسمان محدوده شهر(یعنی مسافرت عمودی در فضا) گشت زنی کند- به فرض اینکه شغل همیشگی او نیست- حکم روزه اش چه می شود؟

جواب- گشت زنی در آسمان شهر سفر محسوب نمی شود.

سوال- با سلام اینجانب در قزوین کار میکنم و در تهران ساکن هستم در ماه ۳ یا ۴ مرتبه به محل کار میروم چند روز هستم وبعد بر میگردم حال نماز در قزوین چگونه است بین راه چطور مثلا در کرج با تشکر

جواب- شما کثیرالسفر هستید و نماز شما در هر دو محل و دو راه تمام است.

سوال- بنده ساکن شهرری و دانشجو هستم.محل تحصیل بنده پنج کیلومتر بعد از تهرانپارس و فاصله آن تا منزل حدود سی کیلومتر است. با توجه به اینکه مسوولین در مناسبات اداری شهر ری و تهرانپارس را جزو شهرتهران میدانند حکم نماز و روزه بنده طبق فتوای آیت الله مکارم شیرازی چیست؟

جواب- اگر در هفته ۳ روز یا بیشتر به محل تحصیل رفت و آمد دارید نماز و روزه شما کامل است.

و با توجه به اینکه فاصله میان آخرین خانه های شهر ری و آخرین خانه های تهران ۵/۲۱ کیلومتر نیست سفر شرعی محسوب نمی شود و نماز تمام است.

سوال- اینجانب با رجوع به رساله حضرتعالی در مورد نیت و قصد ۱۰ روززه برای مسافرت را متوجه نشدم می خواستم توضیحی برای اینجانب بدهید و اگر بنده بخواهم در جایی مثلاٌ ۱۱ روز یا۱۴ و بیشتر بماند حکمآن چیست و بفرمایی ۱۰ روز از کی حساب می شود مثلاٌ اگر بنده سوم یک ماهی تا ۱۳ آنجا باشم تا کی محسوب می شود؟ سئوال دوم تهران بلاد کبیره است یا نه و در مود شهر ی که بلاد کبیره است تکلیف چیست؟ وحد ترخص د رتهران کجاست؟ قبلاٌ از بذل عنایات حضرتعالی کمال امتنان را دارم و از درگاه ایزد منان ÷ایداری و عزت شما آیات اعظام را خواستارم.

جواب– ۱- منظور این است که بخواهد ۱۰ روز یا بیشتر از آن، در محلی اقامت کند که در اینصورت نماز و روزه کامل است و اگر بخواهد کمتر از ۱۰ روز بماند نماز و روزه شکسته است. و باتدای ۱۰ روز از ابتدای ورود به مقصد است یعنی از ظهر اول مثلاً تا ظهر فردا یک روز حساب می شود.

۲- حکم بلاد کبیره و غیر کبیره یکسان است و محلات مختلف تهران جزو تهران محسوب می شود حد ترخص در هر شهری آن است که از آخرین خانه های شهر به قدری دور شوند که صدای اذان شهر را نشنوند.

سوال- نماز دانشجویان در محل تحصیل خود چگونه است؟ آیا محل تحصیل وطن آنان حساب می شود؟

جواب- محل تحصیل مستمر در حکم وطن است و نماز و روزه در آن کامل است

سوال- بنده بر اساس شرایط شغلی هر از گاهی مجبور هستم در سفر باشم که این میتواند به دو صورت زیر اتفاق بیافتد :

۱- مدت ماموریت در شهر غیر وطنم بیش از ۱۰ روز بوده و پس از بازگشت به وطن ۱-۱)مدت اقامت در وطنم نیز بیش از ۱۰ باشد۲-۱)مدت اقامت در وطنم کمتر از ۱۰ روز باشد

۲- مدت ماموریت کمتر از ۱۰ روز بوده وپس از بازگشت به وطن ۱-۱)مدت اقامت در وطنم بیش از ۱۰ روز باشد ۲-۱)مدت اقامت در وطنم کمتر از ۱۰ باشد لازم میدانم عرض کنم که تعداد ماموریت ها گاهی به ۲ الی ۳ بار در ماه میرسد. با آرزوی توفیقات الهی برای حضرتعالی

جواب- ۱- اگر در غیر وطن قصد ده روز کنید در هر دو صورت نماز و روزه شما در محل مأموریت تمام ولی در بین راه شکسته است.

۲- در هر دو صورت در محل ماموریت و در بین راه شکسته است.

سوال- طلاب علوم دینیه که در هر یک شهر های غیر وطن به در خواندن مشغولند با طرح سوال ذیل وظعیت نماز وروزه انها چگونه است:

۱- ما در این مدرسه ودر این شهر فعلا هستیم واگر به ما بگویند ایا قصد رفتن داری جواب داده بشود بنا ندارم ترک این حوزه بکنم ولی شرایط اگر ایجاب کند نیز می روم؟

۲- فعلا هستیم اما قصد وطن نداریم ولی تا کی اینجا هستیم شاید تااخر نیزماندیم

۳- تا درس باشد درس می خوانیم امکان دارد به شهر های دیگر نیز مسافرت کنیم

۴- طلبگی شغل نیست اما در این شهر به نماز و تبلیغ اشتغال داریم و بنا نداریم حرفه ای غیر از این در بر بگیریم

جواب- ۱- نماز و روزه شمال کامل است.

۲- اگر می خواهید یک سال یا بیشتر بمانید حکم وطن شما را دارد.

۳ و ۴- از جواب های بالا معلوم شد.

سوال- من در کرمان زندگی می کنم و دردانشگاه رفسنجان که در ۱۰۰کیلومتری کرمان واقع است قبول شده ام و تعداد رفتنم به رفسنجان در هفته شاید یک بار باشد و از صبح تا ظهر است آیا من می توانم روزه ام را در آنجا کامل بگیرم و نمازم را شکسته نخوانم ؟ از راهنمایی شما پیشاپیش متشکرم

جواب- نماز و روزه شما در آنجا شکسته است.

سوال- با توجه به اینکه در احادیث ۸ فرسخ بعنوان مسیر معمول یک روز ملاک قرار گرفت آیا الآن هم باید همین مقدار ملاک باشد یا می توان مانند بعضی مجتهدین (که مرجع نیستند) ملاک را مقادیر بیشتر حدود ۸۰۰ کیلو متر گرفت و شهید مطهری هم این طرح شبهه را داشتند

ضمنا اگر بتوانید ملاک فتوای خود را در درس خارج فقه بیان فرمائید متشکر می شوم

جواب- در بعضی از روایات وارد شده است که وقتی پیامبر اکرم(ص) حدّ مسافت نماز قصر را از جبرئیل سؤال فرمودند او اشاره به دو کوهی کرد که در دو طرف مدینه قرار دارد که فاصله آنها از یکدیگر حدود ۴ فرسخ است که رفت و برگشت آن ۸ فرسخ می شود

سوال- حکم در این مورد چیست؟

جواب- محل تحصیل دانشجویان در دراز مدت مانند یکسال یا بیشتر در حکم وطن آنهاست و نماز و روزه آنها کامل است.

همچنین دانشجویانی که در هر هفته بیش از ۳ روز به محل تحصیل رفت و آمد دارند نیز نماز و روزه شان کامل است.

سوال- با عرض سلام در مورد رویت هلال ماه باید از مرجع ،تقلیدکرد یا از ولی فقیه .

جواب- رؤیت هلال حکم شرعی نیست تا نیاز به تقلید داشته باشد بلکه تشخیص موضوع است که باید برای مکلف ثابت شود و از قول هرکسی برای شما ثابت شد می توانید طبق آن عمل کنید.

سوال- شخصی در دانشگاه فیروز آباد تحصیل میکند. و در هفته چهار روز به آنجا میرود و بر میگردد. اگر این شخص بخواهد در هفته دو یا سه روز را در میمند اقامت کند روزه او چطور است. ضمنا وطن اصلی او شیراز است.

جواب- نماز و روزه او در فیروزآباد و میمند و بین راه تمام است.

سوال- من برای درس(دانشگاه آزاد) به لاهیجان می روم ساکن رشت هستم من هفته ای ۴ روز برای درس به لاهیجان می روم و ۳ روز درآنجا نماز ظهر را می شنوم (به مدت چهار سال باید بروم) و مسافت هم تا لاهیجان زیاد است می خواستم بدانم آیا روزه و نمازم درست است یا خیر و نماز را باید کامل بخوانم.

من برای درس(دانشگاه آزاد) به لاهیجان می روم ساکن رشت هستم من هفته ای ۴ روز برای درس به لاهیجان می روم و ۳ روز درآنجا نماز ظهر را می شنوم (به مدت چهار سال باید بروم) و مسافت هم تا لاهیجان زیاد است می خواستم بدانم آیا روزه و نمازم درست است یا خیر و نماز را باید کامل بخوانم.

در مورد روزه فقط یک روز اذان ظهر را در بین راه بشنوم آیا روزه ام درست است لطفا هرچه سریعتر راهنمایی کنید.

جواب- در صورتیکه آن ۴ روز می روید و باز می گردید تمام روزه های شما کامل است. و اگر آن ۴ روز را در محل تحصیل می مانید، تنها روزی که اذان ظهر در راه هستید روزه شما شکسته است . و بقیه روزها نماز و روزه شما کامل است.

سوال–من اهل تهران هستم و همسرم اهل شاهرود ولی مقیم تهران هستیم معمولا ماهی یک بار به شاهرود سفر میکنیم تکلیف نماز و ر وزة من در این ایام چیست؟

جواب- نماز و روزه شما در شاهرود شکسته است.

سوال- ۱-مسافری که روزه اش باطل شده است ایا باید روزه قضا را بجای آورد؟

جواب- ۱- آری باید قضای آن را به جا آورد.

سوال- ۲_اگر فردی که روزه است از شهر خارج شود و هنگامی که باز میگردد این احتمال را بدهد که چند دقیقه ای است که اذان گفته آ یا روزه اش باطل است و باید قضای ان را بجا آورد یا نه

جواب- ۲- در صورتی که یقین به ظهر نداشته باشد می تواند روزه خود را ادامه دهد.

سوال- من دانشجوی دانشگاه اصفهان هستم ولی یزدی هستم می خواهم بعضی هفته ها کمتر از ۱۰ روز بمانم تکلیف نماز و روزه من چی می شود. با تشکر

جواب- در صورتی که هفته ای حداقل سه روز در محل تحصیل هستید نماز و روزه شما در آنجا تمام است هرچند کمتر از ده روز بمانید.

سوال- من معلم پاره وقت هستم و هفته ای ۲ روز شنبه و یک شنبه از شهر خارج می شوم. روزه و نماز من چه حکمی دارد.

جواب- در فرض سئوال نماز و روزه شما در سفر شکسته است.

سوال- اینجانب مدت ۴۰سال ساکن تهران بو ده ام و اکنون به علت مشکلات زندگی مجبور به تفییر محل سکونت خود شد ام .به شهر مارلیک رفته ومحل کار در تهران می باشد که در هفته ۵بار به تهران می آیم در این صورت نماز و روزه من به چه صورت میباشددر روزهای جمعه و تعطیلات برای مهمانی به تهران می آیم نماز و روزه من به چه صورت می باشد؟

جواب- نماز و روزه شما در تهران و مارلیک و بین راه تمام است.

سوال- اگر فقط یک روز در هفته به علت شغل مسافر باشیم حکم روزه چه می شود؟

جواب- چنین شخصی نمی تواند در سفر روزه بگیرد.

سوال- ۱- مسافرت درماه مبارک رمضانبرای روزه دار چه صورت دارد؟

۲- اگر کسی قصدمسافرت به خارج ازمحل زادگاه خود داشته باشدو قصد ده روز ماندن نداشته باشدمیتواند روزه بگیردونماز تمامبخواند یاخیر؟

جواب- ۱- اشکالی ندارد ولی چنانچه برای فرار از روزه باشد کراهت دارد.

۲- باید نمازش را شکسته بخواند و نمی تواند روزه بگیرد.

سوال- با احترام ایا مفهوم عبارت اعراض از وطن در فتاوای حضرتعالی عدم تصمیم به سکونت دوباره ی در وطن است یا حتی صله ی رحم را نیز شامل میشود؟

جواب- منظور احتمال اوّل است.

سوال : اینجانب اهل شیراز هستم ولی در حال حاضر محل کارم و تحصیلم همچنین خانواده به اصفهان منتقل شده است و خانه در اصفهان گرفته ایم احتراما بفرماید اینجانب شامل دائم سفر میشوم یا نه یا اینکه نماز من در کمتر از ۱۰ روز در اصفهان چگونه است دوما در بین راه وطن اصلیم نمازو روزه چگونه است. ایا اصفهان وطن دوم من حساب می شود

جواب ۱- نماز و روزه شما در اصفهان تمام است و آنجا در حکم وطن شماست.

۲- در بین راه شکسته است.

سوال : در عصر کنونی که تمام مسافرتها به راحتی انجام می شود هنوز ما باید نماز مسافر را شکسته بخوانیم و روزه نگیریم؟ اگر می شود بخشهایی از قرآن و یا احادیثی که این احکام با استناد به آنها استخراج می شود ذکر بفرمایید.

جواب در عصر و زمان ما هم مسافرت برای توده مردم سختی های روحی و جسمی متعددی را به دنبال دارد و معیار احکام الهی غالب مردم هستند نه تک تک افراد جامعه.

سوال : اینجانب دانشجویی هستم که شهر محل تحصیلم ۲ ساعت با شهر خودمان فاصله دارد . من در طول هفته آنجا اقامت دارم و آخر هفته به منزل بر میگردم. و زمانی که میخواهم به شهر محل تحصیلم مراجعت کنم بعد از ظهر به مقصد میرسم آیا من مسافر محسوب میشوم و آنروز را نباید روزه بگیرم؟

جواب نماز و روزه شما در محل تحصیل تمام است ولی در بین راه شکسته است بنابراین به گونه ای حرکت کنید که اذان ظهر را در بین راه نباشید تا روزه آن روز شما صحیح باشد.

سوال : اینجانب کارمند هستم و بنابه ضرورت ماموریت برون شهری برایم پیش می آید آیا حکمی وجود دارد که بتوانم در ایام ماه مبارک رمضان در این مواقع روزه بگیرم.

جواب هرگاه حداقل هفته ای ۳ روز به اینگونه مأموریتها می روید نماز و روزهء شما کامل است.

سوال : اینجانب محل کارم کرج و محل زندگیم تهران می باشد

اولا: اگر به غیر از کار به کرج بیایم روزه و نماز من چه حکمی دارد؟ ( مثلا جهت انجام کار شخصی یا میهمانی )؛

ثانیا: در صورتیکه بنده در ماه رمضان یا ماههای دیگر سال به شهرهای دور مثل مشهد یا کربلا (غیرازمحل کار) سفرکنم روزه ونماز من چه حکمی دارد ؟( به لحاظ وضعیت کار بنده چه حکمی پیدا میکند )؛

ثالثا: اگر کسی با ظن مرجع زنده به تقلید از امام خمینی باقی بماند آیا میتواند که بعضی احکام که قبلا براساس فتوی امام به آن عمل کرده است به فتوی مرجع زنده عمل نماید

جواب ۱ و ۲- در فرض سؤال در کرج نماز و روزه کامل است هر چند برای غیر کار نیائید . ولی در مسافرت های دیگر شکسته است.

۳- در مسائلی که به فتوای ایشان عمل کرده باقی می ماند و در بقیه به فتوای مرجع زنده عمل می کند . ولی چند مسئله در مورد نماز مسافر و بلاد کبیره و شبهای مهتابی است که در آن اجازه عدول را می دهیم هر چند عمل کرده باشد.

سوال : چنانچه فاصله محل کار و محلی که به عنوان وطن انتخاب گردیده بیش از حد شرعی باشد ودر پایان هر هفته این فاصله طی شود،وضعیت نماز چگونه است

جواب نماز و روزه او در محل کار کامل است.

سوال : آیا کسی که در هفته بعضی اوقات از وطن خود خارج می شود و در وطن خود مشغول رانندگی است.در ماه رمضان وظیفه او چیست آیا ان ایامی که در خارج وطن است

را حکم شخص روزه دار مسافر است؟در ضمن گاهی اوقات از شهر خارج میشود وبرنامه ای منظم ندارد.

جواب حکم مسافر دارد.

سوال : اینجانب تا سال ۱۳۸۰ در منزل پدری ام (درارسنجان فارس) زندگی می کردم و بعد از آن با توجه به شغلم در شیراز زندگی می کنم (فاصله ۱۲۰ کیلومتر). اما تقریبا تمام تعطیلات (پنج شنبه و جمعه و…) به آنجا می روم حکم نماز و روزه من در آنجا (منزل پدری )چگونه است.

جواب در صورتی که قصد دارید در آینده نه چندان دور برای سکونت مستمر به ارسنجان باز گردید، یا در سال ۳ الی ۴ ماه (هر چند به صورت پراکنده) در ارسنجان هستید نماز و روزه های شما در آنجا تمام است.

سوال : به چه کسی دائم السفر گویند؟ایا کسی که راننده در شهر است و گاهی اوقات برای اینکه مرسوله ای را جابه جا کند از شهر خارج میشود حکم روزه این شخص چگونه است؟

جواب دائم السفر کسی است که برای مدتی (مثلا ۳ الی ۴ ماه) حداقل هفته ای سه روز در خارج از مسافت شرعی رفت و آمد داشته باشد یا یک ماه هر روز بیشتر از مسافت شرعی رفت و آمد نماید.

سوال : محل سکونت ما در تهران است و پسرم هفته ای سه روز به قزوین می رود و قبل ظهرآنجا است آیا نماز و روزه آن کامل است یا خیر لطفاً ذکر فرمایید درچه صورت روزه آن باطل میشود .

جواب نماز و روزه ایشان در فرض سؤال در قزوین تمام است.

سوال : کارگری که ۶ ماه لز سال را یا بیشتر در خارج از حد شرعی مشغول به کار میباشد به نحوی که هر روز صبح میاید و شب بر میگردد حکم نماز و روزه ایشان چگونه است

جواب نماز و روزه او کامل است.

سوال : ۱٫ اینجانب اهل شهرستان ارومیه می باشم با توجه به شغلم بایستی چهار روز هفته در پیرانشهر باشم و سه روز دیگر در ارومیه .

حال شرایط ادای نماز و روزه من چگونه است ؟

جواب ۱- نماز و روزه شما در هر دو محل تمام است.

سوال : اینجانب در یکی شهرهای اطراف محل سکونتم در دانشگاه قبول شده ام ومجبورم بعضی از صبح ها و بعدازظهرها را به آن شهر بروم و شب برگردم می خواستم بدانم نماز و روزه من چگونه است لطفا توضیح کاملی بدهید.

جواب اگر در هفته سه روز یا بیشتر رفت و آمد می کنید نماز و روزه شما کامل است.

سوال : ما در شهری غیر از وطن خود زندگی میکنیم.که محل کار مان انجاست. (۱۰ سال)ایا احتیاج به قصد میباشد؟

جواب آنجا در حکم وطن شماست و نیازی به قصد اقامه ده روز نیست.

سوال : اگر شخصی در ماه رمضان صبح به مسافرت رفته روزه اش رابخورد ولی قبل از ظهر به وطن باز گردد تکلیفش چیست؟

جواب روزه آن روز قضا شده و پس از ماه مبارک قضایش را انجام می دهد.

سوال : اگر من یک دانشجو در شهر دور باشم و آنجا را به عنوان وطن اصلی در نظر نگیرم نماز های من چه حکمی دارد ؟ و اگر تاکنون با استناد به حکم شما به طور معیوب , نماز های خود را اشتباه خوانده باشم , تکلیف چیست؟

جواب در صورتی که تحصیل شما در آنجا برای مدت طولانی (مثلاً یک سال یا بیشتر) طول خواهد کشید آنجا به حکم وطن شما خواهد بود و باید نمازتان را در آنجا تمام بخوانید و اگر شکسته خوانده اید باید آن نمازها را تدریجاً به صورت تمام قضا کنید.

وطن
سوال : به نظر حضرتعالى شخصى که در شهر دیگرى غیر از شهر اصلى خود براى مدت ۲ سال و یا اندکى بیشتر قصد اسکان دارد مى تواند آنجا را به عنوان وطن به حساب آورد؟ و اگر چنین شخصى در طول کمتر از ۱۰ روز ۲ یا ۳ بار مجبور به مسافرت به شهرهاى مختلف گردد آیا روزهایى که در محل سکونت بوده مى تواند روزه بگیرد یا نه؟

جواب آرى آن شهر به حکم وطن او است.

دائم السفر
سوال : بنده دائم السفر هستم و طبق نظریه حضرت امام در غیر سفر اول باید نمازها را کامل خواند ولى بنده براى مثال که بر روى کشتى خدمت مى کنم نمى دانم که سفر اول براى من از کجا شروع مى شود یعنى ۱- آیا سفر از منزل تا مثلا بندرعباس قبل از الحاق به کشتى سفر اول محسوب مى گردد (زیرا این سفر مقدمه سفر اصلى است). ۲- یا شروع سفر بعد از الحقاق به کشتى بوده و تا رسیدن به مقصد ادامه دارد (ممکن است قبل از شروع سفر چند روز دیگر در بندر عباس اقامت داشته باشد) و یا ۳- شروع سفر پس از حرکت واقعى از بندر مبدأ بوده و تا رسیدن به مقصد ادامه دارد؟

جواب از هنگامى که از منزل خود به منطقه کار مى روید و از آنجا به سفر دریایى مى روید تا رسیدن به مقصد یک سفر محسوب مى شود.

سوال- اینجانب و خانواده حدود ۲۴ سال پیش از نجف تبعید شده ایم و در تهران زندگی می کردیم البته ازشهر خود که زادگاه ما هم بود اعراض نکردیم ونیت ما این بود که هر زمان راه باز شد به وطن شرعی خود باز گردیم حال راه برای بازگشت مهیا شده , ایا پس از بازگشت نمازما تمام است یا پس از نیت اقامت مجدد چند ماه , نماز تمام و روزه صحیح خواهد بود.

جواب- در فرض سؤال که عملاً اعراض حاصل شده نماز و روزه شما در آنجا شکسته است ولی چنانچه قصد داشته باشید برای سکونت مستمر به آنجا باز گردید نماز و روزه شما در آنجا تمام است ولی احتیاطاً هفته اول را جمع بخوانید یا قصد ده روز کنید.

سوال وطن پدر وطن شخص محسوب میشود؟

جواب- وطن پدر وطن فرزند محسوب نمی شود مگر این که در آنجا برای مدت طولانی مثل یک سال سکونت مستمر داشته باشد.

رویت هلال
سوال : ۲- اینکه گفته میشود مجتهد باید در مورد رؤیت هلال حکم دهد تابرای همگان لازم الاجرا باشد منظور چیست؟

جواب ۲- معمولاً مجتهدین می گویند برای ما فلان روز ثابت شده و این فقط برای کسانی که اطمینان پیدا کنند خوب است و اگر بگویند ما حکم شرعی کردیم که امروز برای همه روز عید است همه باید پیروی کنند.

سوال : دلیل اختلاف نظر علما در مورد عید فطر امسال چه بوده است؟ و حلول ماه شوال و اعلام عید فطر چگونه بر شما و دیگر علما ثابت میشود ؟ لطفاً کاملاً توضیح دهید؟

جواب رؤیت حلال که نشانهء عید فطر است از موضوعات است نه از احکام و مطلبی است که مردم می توانند خودشان تشخیص دهند و مطابق آن عمل کنند.

هرکس ماه را ببیند یا از اجماع منجمین یقین پیدا کند می تواند بر طبق آن عمل نماید. و اگر مردم از نظر مراجع در این مسئله پیروی می کنند بخاطر اعتمادی است که در اثبات موضوع به آنها دارند.

و امّا اختلاف در تشخیص موضوع مطلبی نیست که مایهء تعجب باشد ممکن است کسی یقین داشته باشد مغرب شده و افطار کند و عالم دیگری یقین به مغرب نکند و افطار نکند . رؤیت هلال درست همین گونه است. البته برای حفظ شکوه و عظمت عید، مناسب است که مراجع محترم تدبیری بیاندیشند که در یک جمعبندی به نقطهء واحدی برسند. و تدبیرهائی اندیشیده شده که ان شاء الله برای سال های آینده به این مشکل برخورد نکنیم؛ نگران نباشید.

و در مورد شهادت دو نفر عادل در صورتی قول آنها قبول است که شخصاً رؤیت هلال کرده باشند و دیده باشند و این کار از سوی مراجع محترم انجام نشده . و امّا شهادت شهود دیگر در صورتی قبول است که متهم به خطای حسّ نباشند. این اتهام در زمینهء افراد معدودی که ادعای رؤیت به هنگام صاف بودن آسمان می کنند وجود دارد. زیرا در چنین شرایطی اگر یک نفر ببیند به یقین عده زیادی همانند او می بینند.

سوال : به نظر شما دلیل عدم استفاده از علم در تعیین حلول ماه چیست؟

جواب ما از علم روز در تعیین روز اوّل ماه با شرایط خاصی استفاده می کنیم.

سوال : با توجه به اینکه در دعای عید فطر می خوانیم (وجعلت هذا الیوم للمسلمین عیدا )چگونه در کشوری مثلا سه شنبه ودر کشور همجوار ان روز دیگر عید است

ومشابه این سوال در شب قدرهم همی طور است وبه شوخی حتی عده ای می گفتند اگر امشب خواب افتادی ایراد ندارد برو افغانستان فردا شب قدر است یا مثلا اگر کسی بخواهد احتیاط کند باید ۶شب ویا۹شب احیا بگرد

مساله بعدی هم دررا بطه این است کهدر رساله وفتاوی علما ی شیعه می خواتیم که اعتبار در رویت هلال به یک شهر واهل ان شهر است ودر فتاوی اهل سنت اعتبار به یکی از بلاد مسلمین است برای همه ولی حال در کشور ما معلوم نیست چرا نه بلاد را معتبر میدانند(اهل سنت) ونه هر شهر را برای ان شهر فقط(علمای شعه)وچیز جدیدی می بینیم که ان جغرافیای هر کشور است که با فتاوی هیچکدام از فریقین نمیسازد

جواب ر۱- می دانیم سیاهی شب در هر ۲۴ ساعت تمام کشورهای جهان را طی می کند شب قدر همان ۲۴ ساعت است.

۲- حدود جغرافیائی معیار نیست بلکه اتحاد افق شرط است.

سوال : با سلام و تحیت به مناسبت فرارسید عید سعید فطر به استحضار میرساند اینجانب از مقلدین حضرتعالی در کشور امارت هستم امروز سه شنبه ۴ آذر ماه است و امارات (براداران اهل سنت) و همچنین مسجد امام علی (ع) و مسجد الزهرا (س) ازجامعه شیعان امارات امروز را عید اعلام و نماز عید را برگزار نمودند ولی مسجد امام حسین (ع) که نماینده محترم مقام معظم رهبری و ولی فقیه مسلمین آنجا هستند فردا را عید تعیین نمودند (مطابق ایران). مستدعی است ما را ارشاد فرمائید در این مواقع چه حکمی را می بایست انجام دهیم

جواب روز چهارشنبه ۵/۹/۸۲ عید بوده است و تا حلول شوال برای کسی ثابت نشود نمی تواند عید بگیرد.

سوال : در کشور پاکستان دو نفر از علماءِ شیعه و دو تن از اهلِ سنّت و چهار نفر از اهل حدیث (وهّابى ها) را براى رؤیت هلال انتخاب نموده اند. این کمیته از طرف دولت وقت انتخاب شده است، نه از طرف مجتهد جامع الشّرایط; در اواخر هر ماه، کمیته مذکور در شهر لاهور پاکستان تشکیل مى شود و رؤیت هلال از زبان رئیس کمیته (که از اهل تسنّن است) به وسیله رادیو و تلویزیون، به اطّلاع مردم مى رسد، آیا به مجرّد اطّلاع و اعلام رئیس این کمیته، روزه را مى توان افطار کرد؟

جواب هرگاه در میان آنها دو شیعه عادل بوده باشد که شهادت به رؤیت هلال ماه بدهند، شهادت آنها قبول است; همچنین اگر از مجموع شهادت آنها اطمینان به رؤیت هلال حاصل شود کافى است.

سوال : ۲- اینکه گفته میشود مجتهد باید در مورد رؤیت هلال حکم دهد تابرای همگان لازم الاجرا باشد منظور چیست؟

جواب ۲- معمولاً مجتهدین می گویند برای ما فلان روز ثابت شده و این فقط برای کسانی که اطمینان پیدا کنند خوب است و اگر بگویند ما حکم شرعی کردیم که امروز برای همه روز عید است همه باید پیروی کنند.

سوال : دلیل اختلاف نظر علما در مورد عید فطر امسال چه بوده است؟ و حلول ماه شوال و اعلام عید فطر چگونه بر شما و دیگر علما ثابت میشود ؟ لطفاً کاملاً توضیح دهید؟

جواب رؤیت حلال که نشانهء عید فطر است از موضوعات است نه از احکام و مطلبی است که مردم می توانند خودشان تشخیص دهند و مطابق آن عمل کنند.

هرکس ماه را ببیند یا از اجماع منجمین یقین پیدا کند می تواند بر طبق آن عمل نماید. و اگر مردم از نظر مراجع در این مسئله پیروی می کنند بخاطر اعتمادی است که در اثبات موضوع به آنها دارند.

و امّا اختلاف در تشخیص موضوع مطلبی نیست که مایهء تعجب باشد ممکن است کسی یقین داشته باشد مغرب شده و افطار کند و عالم دیگری یقین به مغرب نکند و افطار نکند . رؤیت هلال درست همین گونه است. البته برای حفظ شکوه و عظمت عید، مناسب است که مراجع محترم تدبیری بیاندیشند که در یک جمعبندی به نقطهء واحدی برسند. و تدبیرهائی اندیشیده شده که ان شاء الله برای سال های آینده به این مشکل برخورد نکنیم؛ نگران نباشید.

و در مورد شهادت دو نفر عادل در صورتی قول آنها قبول است که شخصاً رؤیت هلال کرده باشند و دیده باشند و این کار از سوی مراجع محترم انجام نشده . و امّا شهادت شهود دیگر در صورتی قبول است که متهم به خطای حسّ نباشند. این اتهام در زمینهء افراد معدودی که ادعای رؤیت به هنگام صاف بودن آسمان می کنند وجود دارد. زیرا در چنین شرایطی اگر یک نفر ببیند به یقین عده زیادی همانند او می بینند.

سوال : به نظر شما دلیل عدم استفاده از علم در تعیین حلول ماه چیست؟

جواب ما از علم روز در تعیین روز اوّل ماه با شرایط خاصی استفاده می کنیم.

سوال : با توجه به اینکه در دعای عید فطر می خوانیم (وجعلت هذا الیوم للمسلمین عیدا )چگونه در کشوری مثلا سه شنبه ودر کشور همجوار ان روز دیگر عید است

ومشابه این سوال در شب قدرهم همی طور است وبه شوخی حتی عده ای می گفتند اگر امشب خواب افتادی ایراد ندارد برو افغانستان فردا شب قدر است یا مثلا اگر کسی بخواهد احتیاط کند باید ۶شب ویا۹شب احیا بگرد

مساله بعدی هم دررا بطه این است کهدر رساله وفتاوی علما ی شیعه می خواتیم که اعتبار در رویت هلال به یک شهر واهل ان شهر است ودر فتاوی اهل سنت اعتبار به یکی از بلاد مسلمین است برای همه ولی حال در کشور ما معلوم نیست چرا نه بلاد را معتبر میدانند(اهل سنت) ونه هر شهر را برای ان شهر فقط(علمای شعه)وچیز جدیدی می بینیم که ان جغرافیای هر کشور است که با فتاوی هیچکدام از فریقین نمیسازد

جواب ۱- می دانیم سیاهی شب در هر ۲۴ ساعت تمام کشورهای جهان را طی می کند شب قدر همان ۲۴ ساعت است.

۲- حدود جغرافیائی معیار نیست بلکه اتحاد افق شرط است.

سوال : با سلام و تحیت به مناسبت فرارسید عید سعید فطر به استحضار میرساند اینجانب از مقلدین حضرتعالی در کشور امارت هستم امروز سه شنبه ۴ آذر ماه است و امارات (براداران اهل سنت) و همچنین مسجد امام علی (ع) و مسجد الزهرا (س) ازجامعه شیعان امارات امروز را عید اعلام و نماز عید را برگزار نمودند ولی مسجد امام حسین (ع) که نماینده محترم مقام معظم رهبری و ولی فقیه مسلمین آنجا هستند فردا را عید تعیین نمودند (مطابق ایران). مستدعی است ما را ارشاد فرمائید در این مواقع چه حکمی را می بایست انجام دهیم

جواب روز چهارشنبه ۵/۹/۸۲ عید بوده است و تا حلول شوال برای کسی ثابت نشود نمی تواند عید بگیرد.

سوال : در کشور پاکستان دو نفر از علماءِ شیعه و دو تن از اهلِ سنّت و چهار نفر از اهل حدیث (وهّابى ها) را براى رؤیت هلال انتخاب نموده اند. این کمیته از طرف دولت وقت انتخاب شده است، نه از طرف مجتهد جامع الشّرایط; در اواخر هر ماه، کمیته مذکور در شهر لاهور پاکستان تشکیل مى شود و رؤیت هلال از زبان رئیس کمیته (که از اهل تسنّن است) به وسیله رادیو و تلویزیون، به اطّلاع مردم مى رسد، آیا به مجرّد اطّلاع و اعلام رئیس این کمیته، روزه را مى توان افطار کرد؟

جواب هرگاه در میان آنها دو شیعه عادل بوده باشد که شهادت به رؤیت هلال ماه بدهند، شهادت آنها قبول است; همچنین اگر از مجموع شهادت آنها اطمینان به رؤیت هلال حاصل شود کافى است.

احکام رویت هلال
سوال : اگر هلال ماه شوّال دیده شود و هنوز مغرب نشده باشد، آیا مى شود روزه را افطار کرد؟ اگر عمداً روزه را افطار کنند حکم آن چیست؟ اگر کسى دستور دهد که روزه را افطار کنید و هنوز وقت افطار نباشد، آیا بر او کفّاره خود و مردم واجب است؟

جواب دیدن ماه شوّال به تنهائى براى افطار کافى نیست; بلکه باید روز تمام شود. و اگر کسى جاهل به مسئله بوده باید قضا کند، امّا کفّاره ندارد و بر کسى که دستور افطار داده کفّاره اى نیست; هرچند نباید بدون تحقیق مسئله بگوید.

۹ نظر برای حضرت آیت الله مکارم شیرازى (مدظله العالى)

Avatar

سید سجاد صادقی

۶ تیر ۱۳۹۰ در ساعت ۱۰:۰۱ ب.ظ

سلام.من ۲۷۰ روز روزه نگرفتم.می خوام شروع به گرفتنشون کنم اما اگه بخوام بابت هر روز ۶۰ روز روزه بگیرم سالها طول میکشه و از توانم خارجه که تا سالها هر روز روزه باشم.می خواستم جواب بدید که آیا می تونم ۲۷۰ روز رو روزه بگیرم و کفاره یا طعام رو به جای تعداد ۶۰ روز بدم؟ممنون میشم اگه زود تر جوابم و بدید وقتی ندارم.

Avatar

admin

۸ تیر ۱۳۹۰ در ساعت ۸:۳۱ ق.ظ

علیکم السلام
دوست عزیز لطفا به سایت هر کدام از مراجع که از ایشان تقلید می کنید مراجعه نمایید
خداوند به شما وما توفیق طاعت وبندگی عنایت فرماید.
متشکرم

Avatar

ستاره

۲ خرداد ۱۳۹۱ در ساعت ۹:۴۱ ب.ظ

fبا سلام خدمت شما بزرگوار.بانظر به اینکه نزدییکی در اول ماه خوب نیست من در اول شب ماه رجب اینکارو کردم و حالا احساس گناه میکنم.هیه از نظر شرعی من گناهی مرتکب شدم؟ لطفا کمکم کنید

Avatar

مهسا ملاپور

۴ مرداد ۱۳۹۱ در ساعت ۳:۰۵ ب.ظ

من دانشجو هستم و بعد از ماه رمضان امتحان دارم و درسم هم برایم بسیار مهم است،تا الان روزه های واجبم را تماما گرفته ام . ولی امسال میخواستم بدانم راه شرعی وجود دارد که روزه نگیرم به درسهایم برسم و کفاره روزه نگرفتن تعمدی بر عهده ی من نباشد؟منظورم مثلا راهی است که بتونم روزه را باطل کنم…

و ضمنا چون درس نمیخوانم با مادرم و اعضای خوانواده ام بد اخلاق شده ام و استرس دارم

Avatar

admin

۱۵ شهریور ۱۳۹۱ در ساعت ۷:۱۱ ق.ظ

متاسفانه بعلت ترافیک کاری شرمنده شدم که نتوانستم به وقت پاسخگوی سوال جنابعالی باشم اگر سوال دیگری هست در خدمتم
مدیرسایت

Avatar

adine

۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۲ در ساعت ۱۱:۰۲ ق.ظ

سلام یه سوال دارم من ۲۶ سال دارم و چون توپول بودم و روزه که می گرفتم وقتی هیچ کس نبود می خوردم روزمو (دوره ابتدایی و راهنمایی) باید چه کار کنم و محاسبه ۱۷ سال روزه نگرفتن و کفاره ان به صورت گندم و برنج چگونه است؟

Avatar

admin

۲ خرداد ۱۳۹۲ در ساعت ۶:۳۷ ق.ظ

سوال به سایت ایشان ارسال نمایید.
مهم شناخت حق وراه آن وپیروی از آن است .
مدیر سایت

مهم شناخت حق وراه آن وپیروی از آن است .
مدیر سایت

۱

Avatar

علی

۹ تیر ۱۳۹۲ در ساعت ۹:۴۴ ب.ظ

سلام علیکم خدا قوت. لطفا مطابق با مسائل جدید وفتاوای تغییر یافته مطالب به روز شود و زمینه مسائل را گسترش دهید به این معنی که از ابواب مختلف مسئل فقهی تمام استفتائات ایةالله مکارم را ذکر فرمائید.باتشکرفراوان

Avatar

admin

۳۱ تیر ۱۳۹۲ در ساعت ۴:۳۶ ق.ظ

انشالله چشم

ارسال نظر

درباره‌ی این وبلاگ

این پایگاه توسط تبیان گیلان برای واحد مبلغین طراحی و راه اندازی شده است. تمام حقوق آن متعلق به مرکز تحقیقات اینترنتی تبیان گیلان و اداره کل تبلیغات اسلامی استان گیلان است..

تصاویر

دسته‌ها

بایگانی

  • admin: سلام ازحسن نظرجنابعالی تشکرمی کنم مدیروب [...]
  • admin: علیک سلام آنانکه خاک رابه نظرکیما کنند آیاشود که گوش [...]
  • رامین نظری: با عرض سلام و خداقوت بسیار عالی بود در عین اختصار جامع [...]
  • جعفر: با سلام، من همیشه وقتی زندگی این افراد را مطالعه میکنم [...]
  • admin: قران کریم می فرماید قدافلح من تزکی کسی که خودراازآلودگ [...]