آخرین مطالب

 
No Image
خوش آمديد!
منظور از روح که در شب قدر نازل می شوند چیست؟ پيوند ثابت

منظور از روح که در شب قدر نازل می شوند چیست؟

در آیه ۴ سوره قدر به نزول ملائکه و روح در شب قدر اشاره شده است، خداوند در این آیه می فرماید: «تَنزََّلُ الْمَلَئکَهُ وَ الرُّوحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبهِِّم مِّن کلُ‏ِّ أَمْر» فرشتگان و روح در آن شب به اذن پروردگارشان براى (تقدیر) هر کارى نازل مى‏ شوند.
ابتدا لازم است به این نکته توجه کنیم که فعل ” تنزل” در آیه مضارع است، و دلالت بر استمرار دارد، روشن مى‏ شود که شب قدر مخصوص به زمان پیغمبر اکرم (ص) و نزول قرآن مجید نبوده، بلکه امرى است مستمر و شبى است مداوم که در همه سال تکرار مى‏ شود.[۱]
حال ببینیم منظور از روح چیست که در شب قدر همراه ملائکه نازل می شود. دیدگاه های متنوعی در این باره ارائه شده است. شاید صحیح ترین دیدگاه این باشد که روح خلقی است از مخلوقات خدا، بسیار وسیع تر از جبرئیل و سایر ملائکه که علم به آنها به انسان داده نشده است. ابتدا به سایر دیدگاه ها اشاره می کنیم، سپس دیدگاه مورد نظر را شرح می دهیم.
دیدگاه ها درباره روح:
۱٫ روح همان جبرئیل است. [۲] و دلیل آنکه نام او را جدا از ملائکه ذکر می کند این است که بر سایر ملائکه برتری و شرف دارد.[۳]
۲٫ فرشته ای بسیار بزرگ.
۳٫ گروهی از ملائکه که فقط در شب قدر ملائکه آنها را می بینند.
۴٫ مخلوقاتی که نه از ملائکه هستند و نه از انسان ها.
۵٫ قرآن کریم؛ چرا که در آیه ۵۲ شوری می فرماید: «وَ کَذلِکَ أَوْحَیْنا إِلَیْکَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا ما کُنْتَ تَدْری مَا الْکِتابُ وَ لاَ الْإیمان» همان گونه (که بر پیامبران پیشین وحى فرستادیم) بر تو نیز روحى را بفرمان خود وحى کردیم تو پیش از این نمى ‏دانستى کتاب و ایمان چیست.

۶٫ اشرف ملائکه[۴]
اما علامه طباطبایی این نظرات را رد کرده، معتقد است که روح خلقتی است بسیار وسیع تر از جبرئیل و سایر ملائکه؛ خلقی است از مخلوقات خدا که در سوره های دیگر هم نام او ذکر شده است. مثلا در سوره نبأ آمده است:
«یَوْمَ یَقُومُ الرُّوحُ وَ الْمَلائِکَهُ صَفًّا لا یَتَکَلَّمُونَ إِلاَّ مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمنُ وَ قالَ صَوابا»[۵]
چون در این آیه هم روح در مقابل ملائکه قرار گرفته است؛ پس روح غیر از ملائکه و جبرئیل است. روح، یک مرحله ای است از مراحل و وجودات عالیه که خلقتش از ملائکه اشرف و افضل است و ملائکه هم در اموری که انجام می دهند، از آنها استمداد می کنند. دو آیه در قرآن هست که نشان می دهد خداوند به پیامبران و رسولان خود که مردم را به سوی حق دعوت می کنند، روح را می فرستد و ملائکه هم با روح نزول می کنند و پایین می آیند:
۱٫« یُنَزِّلُ الْمَلائِکَهَ بِالرُّوحِ مِنْ أَمْرِهِ عَلى‏ مَنْ یَشاءُ مِنْ عِبادِهِ أَنْ أَنْذِرُوا أَنَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ أَنَا فَاتَّقُون»[۶]
۲٫ «یُلْقِی الرُّوحَ مِنْ أَمْرِهِ عَلى‏ مَنْ یَشاءُ مِنْ عِبادِهِ لِیُنْذِرَ یَوْمَ التَّلاقِ»[۷]
آیه اول نشان می دهد که جبرئیل و سایر ملائکه در اموری که در عالم انجام می دهند و تدبیراتی که می کنند، از روح کمک می گیرند و گویا روح همراه جبرئیل و یاری دهنده اوست.
اما در آیه دوم نکته عجیبی ذکر شده و آن اینست که خداوند به بندگانش هم روح را القا می کند. یعنی خداوند به بندگانی که شایسته بیم و انذار از روز قیامت هستند، روح را القا می کند، تا بدین شیوه آنها را انذار کند.
بنابراین روح یک واقعیتی است و یک موجود اشرف و افضلی است که همراه ملائکه برای انجام امور عالم نازل می شود و آنها را در ماموریتشان یاری می کند؛ این هویت روح است. پس اینکه برخی مفسران گفته اند که روح همان جبرئیل است و یا از ملائکه هست، رد می شود. ملائکه افراد و انواع دارند ، اما روح فرد است و همه جا در قرآن به صورت مفرد آمده است و منحصر به شخص واحد است و واقعیتی است جدای از ملائک. و در روایاتی هم که وارد شده روح بالاتر و برتر از ملائکه معرفی شده است، اما خلقت روح و فهمیدن حقیقت آن، از علوم بشری خارج است و به آسانی نمی توان آنرا درک نمود، در آیه ۸۵ سوره اسراء به این نکته اشاره شده است که انسان توانایی فهم روح را ندارد: «وَ یَسْئَلُونَکَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّی وَ ما أُوتیتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلاَّ قَلیلا» و از تو درباره «روح» سؤال مى‏ کنند، بگو: «روح از فرمان پروردگار من است و جز اندکى از دانش، به شما داده نشده است!»[۸]
پی نوشت:
[۱] .تفسیر نمونه، دار الکتب الإسلامیه، تهران،۱۳۷۴، ج‏۲۷، ص: ۱۸۴
[۲] . مجمع البیان فی تفسیر القرآن، انتشارات ناصر خسرو،۱۳۷۲، ج‏۱۰، ص: ۷۹۰؛ مخزن العرفان در تفسیر قرآن، نهضت زنان مسلمان، تهران،۱۳۶۱، ج‏۱۵، ص: ۲۰۶؛
[۳] . مفاتیح الغیب، بیروت، دار احیاء التراث العربى، ۱۴۲۰ ق، ج‏۳۲، ص: ۲۳۴
[۴] . مفاتیح الغیب، ج‏۳۲، ص: ۲۳۴
[۵] . روزى که «روح» و «ملائکه» در یک صف مى ‏ایستند و هیچ یک، جز به اذن خداوند رحمان، سخن نمى‏ گویند، و (آن گاه که مى ‏گویند) درست مى‏ گویند! نبأ،۳۸
[۶] . فرشتگان را با روح (الهى) بفرمانش بر هر کس از بندگانش بخواهد نازل مى‏ کند (و به آنها دستور مى ‏دهد) که مردم را انذار کنید (و بگویید:) معبودى جز من نیست از (مخالفت دستور) من، بپرهیزید! نحل،۲
[۷] . روح (مقدّس) را به فرمانش بر هر کس از بندگانش که بخواهد القاء مى‏ کند تا (مردم را) از روز ملاقات [روز رستاخیز] بیم دهد! غافر،۱۵
[۸] . رساله لب اللباب به ضمیمه مصاحبات، محمد حسین طباطبایی، تالیف محمد حسین حسینی تهرانی، به کوشش سید هادی خسروشاهی،بوستان کتاب، قم،۱۳۸۹، بخش مصاحبات(ابحاث علمی)، ص۲۸۴-۲۸۶

دسته: قران کریم | نويسنده: admin


ارسال نظر

 

No Image
No Image No Image No Image
 
 
 

بایگانی شمسی

تقویم شمسی

تیر ۱۳۹۷
د س چ پ ج ش ی
« خرداد    
 123
۴۵۶۷۸۹۱۰
۱۱۱۲۱۳۱۴۱۵۱۶۱۷
۱۸۱۹۲۰۲۱۲۲۲۳۲۴
۲۵۲۶۲۷۲۸۲۹۳۰۳۱
No Image No Image